Bài viết mới nhất

Ủy ban chỉ đạo Chương trình Quy tắc xuất xứ của EU-WCO dành cho Châu Phi xem xét tác động năm 2025 và mở đường cho việc thực hiện Tự chứng nhận xuất xứ tại châu Phi

Năm 2025, Chương trình Quy tắc Xuất xứ của EU-WCO dành cho Châu Phi đã đóng góp đáng kể vào việc hoàn thiện các quy tắc xuất xứ của Khu vực Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA), sự hài hòa của các chế độ xuất xứ quan trọng của Châu Phi và sự phát triển của các cộng đồng thực hiện quy tắc xuất xứ. Cộng đồng này quy tụ các cơ quan hải quan, các cơ quan chính phủ khác và các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp trên tất cả các khu vực chính thức của Liên minh Châu Phi (AU). Hỗ trợ việc áp dụng tự chứng nhận xuất xứ hiện đã trở thành một trong những hoạt động ưu tiên của Chương trình.

Ngày 2 tháng 12, Ủy ban Chỉ đạo – bao gồm các bên hưởng lợi từ Chương trình Quy tắc Xuất xứ của EU-WCO dành cho Châu Phi – đã họp để xem xét công việc đã thực hiện trong năm 2025 và thảo luận về hướng đi tiếp theo. Chương trình này nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi và tăng cường thương mại nội khối Châu Phi, cũng như thương mại giữa Châu Phi và Châu Âu và các khu vực khác trên thế giới. Đây là nỗ lực chung thực chất của Liên minh Châu Âu (EU) và Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO), hợp tác với các bên liên quan chính, để hỗ trợ các đối tác Châu Phi trong việc thực hiện Hiệp định AfCFTA.

Trong suốt năm, Chương trình đã thu hút sự tham gia của tất cả các quốc gia thành viên AfCFTA và sáu trong số tám Cộng đồng Kinh tế Khu vực (RECs) được Liên minh châu Phi (AU) công nhận. Cuộc họp của Ủy ban Chỉ đạo năm 2025 có sự tham dự của đại diện EU và WCO, các cơ quan hải quan của Côte d’Ivoire, Kenya và Mauritius, Ban Thư ký AfCFTA và Ban Thư ký của bảy RECs: Liên minh Maghreb Ả Rập (AMU), Thị trường chung Đông và Nam Phi (COMESA), Cộng đồng Đông Phi (EAC), Cộng đồng Kinh tế các Quốc gia Trung Phi (ECCAS), Cộng đồng Kinh tế các Quốc gia Tây Phi (ECOWAS), Cộng đồng Phát triển Nam Phi (SADC) và Liên minh Kinh tế và Tiền tệ Tây Phi (WAEMU).

Đánh giá các hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, tổng cộng 63 hoạt động đã được thực hiện theo Chương trình, hỗ trợ tất cả các quốc gia thành viên của AfCFTA. Các hoạt động này được tổ chức xoay quanh bốn thành phần, mỗi thành phần hướng đến một nhóm đối tượng hưởng lợi cụ thể.

Các kết quả chính như sau:

- Ban Thư ký AfCFTA và Ủy ban Liên minh châu Phi (cấp châu lục):

+ Hỗ trợ xây dựng sự đồng thuận về các quy tắc xuất xứ cụ thể cho từng sản phẩm của AfCFTA, dẫn đến việc bao phủ 100% Danh mục Hệ thống hài hòa (HS);

+ Thẩm định kỹ thuật mô hình dữ liệu chứng nhận xuất xứ điện tử của AfCFTA, dự kiến ​​sẽ được thông qua chính thức tại các cuộc họp tiếp theo của các cơ quan hoạch định chính sách;

- Cộng đồng Kinh tế Khu vực (cấp khu vực):

+ Tiến bộ hướng tới sự phù hợp và hài hòa các quy tắc xuất xứ của EAC và COMESA với các quy tắc của Khu vực thương mại tự do ba bên COMEA-SADC-EAC (TFTA) và AfCFTA;

+ Chuyển đổi thành công các sản phẩm đã được phê duyệt sang HS 2022 theo chế độ ưu đãi WAEMU.

- Cơ quan hải quan và các cơ quan chính phủ có liên quan khác (cấp quốc gia):

+ 12 quốc gia đã hoàn thành thành công các khóa đào tạo;

+ Sáu quốc gia tiếp tục thực hiện các khóa đào tạo đang diễn ra;

+ 108 giảng viên từ 20 quốc gia đã được đào tạo;

+ 24 chuyên gia về quy tắc xuất xứ được WCO chứng nhận hoặc đào tạo đã được triển khai trong 23 nhiệm vụ.

- Các bên liên quan thuộc khu vực tư nhân:

+ Hơn 30 cá nhân đã hoàn thành chu kỳ đào tạo và hiện đang giữ vai trò là đầu mối liên lạc về quy tắc xuất xứ hàng hóa

Kể từ khi Chương trình bắt đầu vào tháng 7 năm 2022, tổng cộng 39 hoạt động hỗ trợ đã được thực hiện với Ban Thư ký AfCFTA, 58 hoạt động với các Cộng đồng Kinh tế khu vực và các sáng kiến ​​khu vực, 338 hoạt động với các cơ quan hải quan và 23 hoạt động với các tổ chức thuộc khu vực tư nhân.

Việc áp dụng các cơ chế tự chứng nhận theo các Hiệp định thương mại tự do REC và AfCFTA

Tự chứng nhận là một hình thức chứng nhận xuất xứ cho phép các nhà xuất khẩu khai báo hoặc xác nhận tình trạng xuất xứ của hàng hóa bằng cách ghi rõ nguồn gốc xuất xứ trên hóa đơn hoặc các tài liệu thương mại khác mô tả sản phẩm xuất khẩu. Đây được coi là biện pháp tạo thuận lợi thương mại, vì nó đơn giản hóa các thủ tục xuất nhập khẩu.

Một nghiên cứu so sánh về chứng nhận nguồn gốc xuất xứ, được Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) thực hiện vào năm 2020 và xem xét 209 hiệp định thương mại tự do (FTA), cho thấy hơn một nửa số hiệp định này tích hợp các cơ chế tự chứng nhận, thường là một lựa chọn thay thế cho các phương pháp chứng nhận truyền thống dựa trên các cơ quan có thẩm quyền.

Chương trình Quy tắc Xuất xứ của EU-WCO dành cho Châu Phi đã bắt đầu hỗ trợ việc thực hiện và sử dụng các chương trình tự chứng nhận theo các FTA của Cộng đồng Kinh tế khu vực (REC) và Hiệp định Thương mại tự do Châu Phi (AfCFTA). Để đạt được mục tiêu này, chương trình đã tổ chức các hội thảo, hoạt động chia sẻ kinh nghiệm và các chuyến thăm học hỏi kinh nghiệm về tự chứng nhận với một số REC và các quốc gia thành viên của họ.

Để tiếp tục trao đổi kinh nghiệm tốt nhất và thảo luận về các cơ hội và thách thức liên quan đến việc áp dụng các cơ chế tự chứng nhận, các thành viên của Ủy ban Chỉ đạo đã tham gia cuộc họp tham vấn kéo dài hai ngày về tự chứng nhận. Cuộc họp này đóng vai trò là bước đệm cho Diễn đàn Toàn cầu về Tự chứng nhận sắp tới, dự kiến ​​diễn ra vào ngày 12 và 13 tháng 2 năm 2026.

                                                                                                                                                                                                           Theo WCO