Latest articles

Gần 800 thủ tục hành chính được cắt giảm nhờ dữ liệu số

Chính phủ ban hành Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP, thay thế giấy tờ bằng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, mở rộng tự động hóa thủ tục hành chính, giảm đáng kể gánh nặng hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp.

Bước ngoặt chuyển từ hồ sơ giấy sang dữ liệu số

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu - một bước đi nhằm tạo chuyển biến mạnh trong cải cách hành chính, giảm hồ sơ giấy, tăng sử dụng dữ liệu số. Nghị quyết này cho phép thay thế hoặc cắt giảm thành phần hồ sơ trong thủ tục hành chính bằng thông tin được khai thác trực tiếp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.

Theo tinh thần cốt lõi của nghị quyết, khi cơ quan nhà nước đã có đủ thông tin từ cơ sở dữ liệu, người dân không phải nộp lại giấy tờ. Điều này xuất phát từ nguyên tắc “không yêu cầu lại những gì Nhà nước đã có”, bảo đảm minh bạch, tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả cơ quan công quyền lẫn công dân, doanh nghiệp.

Cơ quan tiếp nhận và xử lý hồ sơ phải chủ động tra cứu, khai thác thông tin. Nếu thông tin chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác, người dân mới được yêu cầu bổ sung; đồng thời sẽ được hướng dẫn cập nhật dữ liệu vào hệ thống theo đúng quy định. Riêng với hồ sơ nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID, người dân không phải ký số biểu mẫu điện tử tương tác - giảm thêm một thao tác kỹ thuật vốn gây khó khăn cho nhóm người ít tiếp xúc công nghệ.

Phạm vi áp dụng rộng, bao trùm 786 thủ tục hành chính thuộc 14 bộ và 1 cơ quan ngang bộ như: Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước… Đây là nhóm thủ tục có tần suất sử dụng lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống xã hội và hoạt động doanh nghiệp.

Nghị quyết cũng đưa ra danh sách các loại giấy tờ được loại bỏ khỏi hồ sơ khi đã có dữ liệu điện tử tương ứng. Thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ thay thế chứng minh nhân dân, căn cước công dân và thông tin cư trú. Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử sẽ thay thế giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn hay giấy chứng tử. Tương tự, dữ liệu từ hệ thống bảo hiểm, đăng ký doanh nghiệp, đăng ký phương tiện, đất đai, lý lịch tư pháp, giấy phép lái xe… đều được sử dụng để thay thế giấy tờ bản cứng.

Đáng chú ý, Nghị quyết mở đường cho việc thay thế cả giấy khám sức khỏe bằng dữ liệu trích xuất từ nền tảng sổ sức khỏe điện tử - một bước tiến quan trọng trong số hóa y tế và liên thông dữ liệu dân cư - y tế - bảo hiểm.

Ngoài 786 thủ tục được cắt giảm thành phần hồ sơ, tám thủ tục hành chính khác được giảm ngay giấy tờ trong hồ sơ, như: cấp giấy phép in gia công xuất bản phẩm cho nước ngoài, đăng ký chỉ định cơ sở kiểm nghiệm thực phẩm, cấp thẻ căn cước cho người dưới 14 tuổi, sửa đổi thông tin người có công…

Thay vì nộp chồng giấy tờ, người dân được quyền khai thác dữ liệu trực tiếp trên hệ thống để sử dụng cho hồ sơ của mình. Cơ quan nhà nước có trách nhiệm khai thác dữ liệu để xử lý thủ tục, thể hiện sự dịch chuyển từ “yêu cầu người dân cung cấp” sang “cơ quan chủ động phục vụ dựa trên dữ liệu”.

Với hồ sơ nộp trực tuyến, thời gian yêu cầu bổ sung không quá 8 giờ làm việc. Với hồ sơ trực tiếp hoặc qua bưu chính, thời hạn thông báo không quá 1 ngày làm việc. Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận đến bổ sung đều minh bạch qua tài khoản điện tử trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID.

Nghị quyết có hiệu lực từ 01/01/2026 đến 28/02/2027. Trong thời gian này, nếu xuất hiện văn bản pháp lý mới có hiệu lực trước 01/03/2027 điều chỉnh cùng nội dung, thì quy định trong nghị quyết tự động hết hiệu lực tại thời điểm văn bản mới có hiệu lực. Các quy trình thủ tục đã được tái cấu trúc trước 01/01/2026 sẽ áp dụng cắt giảm hồ sơ ngay từ ngày này.

Như vậy, việc cắt giảm gần 800 thủ tục hành chính cho thấy nỗ lực lớn của Chính phủ trong thúc đẩy cải cách, lấy dữ liệu làm nền tảng, giảm giấy tờ, giảm phiền hà, tăng hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tạo nền hành chính số thống nhất

Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP không chỉ dừng lại ở việc giảm hồ sơ mà còn mở ra hướng tiếp cận mới: mọi thủ tục hành chính phải được tái cấu trúc theo hướng số hóa và dựa trên dữ liệu. Đây là điểm chuyển mang tính nền tảng trong tiến trình xây dựng Chính phủ số.

Đối với cơ quan nhà nước, trách nhiệm được đặt lên hàng đầu. Tất cả giấy tờ đã có dữ liệu phải được thay thế bằng dữ liệu điện tử. Cơ quan xử lý hồ sơ không được yêu cầu người dân nộp lại bản giấy. Điều này đòi hỏi hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của bộ, ngành, địa phương phải được kết nối thông suốt với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.

Cơ chế bổ sung hồ sơ cũng được số hóa tối đa. Thông báo yêu cầu bổ sung sẽ được gửi qua tài khoản điện tử, ứng dụng VNeID, tin nhắn hoặc email. Khi cần chỉnh sửa dữ liệu cá nhân, cơ quan tiếp nhận phải hướng dẫn người dân cập nhật tại đúng nơi quản lý dữ liệu gốc, bảo đảm thông tin thống nhất trên hệ thống.

Nghị quyết đem lại lợi ích trực tiếp cho người dân Việt Nam ở nước ngoài, tổ chức và cá nhân nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Việc thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu được áp dụng linh hoạt tùy theo khả năng đáp ứng của hệ thống dữ liệu - cách tiếp cận mở, giảm rào cản thủ tục.

Cùng với đó, Nghị quyết yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện quy trình xử lý hồ sơ, tiêu chuẩn dữ liệu và kết nối dữ liệu với Cổng Dịch vụ công quốc gia và VNeID. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần, Nhà nước tự chia sẻ giữa các cơ quan khi xử lý.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh trách nhiệm hướng dẫn và hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu. Điều này nhằm bảo đảm dữ liệu trên hệ thống phản ánh đúng thông tin của từng cá nhân, tổ chức - yếu tố then chốt cho việc tự động hóa thủ tục hành chính.

Trong tiến trình thực hiện, sự phối hợp giữa các bộ ngành trở nên rất quan trọng. Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Xây dựng, Bộ Nội vụ… đều có những cơ sở dữ liệu lớn, cần được chia sẻ để xử lý thủ tục hành chính nhanh và chính xác.

Nghị quyết cũng mở rộng phạm vi áp dụng thay thế dữ liệu sang cả các thủ tục ngoài danh mục 786 thủ tục. Điều này tạo ra “vành đai mở” để tiến tới một hệ thống hành chính số hoàn thiện, trong đó mọi giấy tờ đều có thể được quy đổi sang dữ liệu.

Với hiệu lực từ 01/01/2026, Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP là một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Nó tạo nền móng cho mô hình Chính phủ số thống nhất, giúp người dân và doanh nghiệp tương tác với Nhà nước dễ dàng hơn, tiết kiệm hơn và minh bạch hơn. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam tiến tới một nền hành chính số hiện đại, dựa trên dữ liệu và phục vụ người dân một cách trực tiếp, hiệu quả.

                                                                                                                                                                                               Thu Huyền