Latest articles

Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan theo Quyết định số 344/QĐ-BTC ngày 24/02/2026

Ngày 24/02/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 344/QĐ-BTC về việc công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính. Quyết định này nhằm cập nhật các quy định mới tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC, đồng thời triển khai các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan. Theo đó, Bộ Tài chính công bố 01 thủ tục hành chính mới, sửa đổi, bổ sung 27 thủ tục hành chính và bãi bỏ 04 thủ tục hành chính.

Việc công bố lần này không chỉ mang tính cập nhật kỹ thuật mà còn thể hiện rõ xu hướng tinh gọn, chuẩn hóa và điện tử hóa hệ thống thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan. 

Yêu cầu công bố thủ tục hành chính từ Thông tư 121/2025/TT-BTC

Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến thủ tục hải quan, trong đó tập trung vào các nội dung như: hồ sơ hải quan, khai bổ sung, trị giá hải quan và một số quy trình nghiệp vụ. Điểm đáng chú ý là Thông tư này đã điều chỉnh trực tiếp trình tự, cách thức thực hiện và thành phần hồ sơ của nhiều thủ tục hành chính hiện hành. Khi các yếu tố cấu thành thủ tục thay đổi, theo quy định của pháp luật về kiểm soát thủ tục hành chính, các thủ tục tương ứng bắt buộc phải được công bố lại để bảo đảm tính pháp lý và khả năng áp dụng thống nhất.

Trên cơ sở đó, Quyết định số 344/QĐ-BTC được ban hành nhằm chuẩn hóa toàn bộ danh mục thủ tục hành chính chịu tác động của Thông tư 121, tạo cơ sở để triển khai đồng bộ trong toàn ngành hải quan.

Công bố mới thủ tục liên quan đến doanh nghiệp ưu tiên

Theo Quyết định số 344/QĐ-BTC, Bộ Tài chính công bố mới 01 thủ tục hành chính: Thủ tục đình chỉ áp dụng chế độ ưu tiên theo đề nghị của doanh nghiệp. Thủ tục này cho phép doanh nghiệp đang được hưởng chế độ ưu tiên chủ động đề nghị cơ quan hải quan đình chỉ áp dụng khi không còn nhu cầu. Cơ quan hải quan có trách nhiệm xem xét và ban hành quyết định trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của doanh nghiệp.

Việc bổ sung thủ tục này hoàn thiện khung pháp lý đối với chế độ doanh nghiệp ưu tiên theo hướng đầy đủ hơn, không chỉ quy định về công nhận mà còn bao quát cả quá trình điều chỉnh, thay đổi trạng thái áp dụng trong thực tiễn.

Sửa đổi, bổ sung 27 thủ tục hành chính tập trung vào các khâu nghiệp vụ cốt lõi

Danh mục 27 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung tập trung vào các nhóm nghiệp vụ trọng yếu trong quản lý hải quan, đặc biệt là các thủ tục có tần suất thực hiện lớn. Các thủ tục tiêu biểu bao gồm: Tham vấn trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; Kiểm tra khoản giảm giá đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc thẩm quyền Chi cục Hải quan; Công nhận doanh nghiệp ưu tiên;  Xác định trước trị giá hải quan; Thủ tục đối với phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

Bên cạnh đó, một số thủ tục liên quan đến: Doanh nghiệp chế xuất; quản lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, phế liệu, phế phẩm; Phân loại hàng hóa, máy móc thiết bị cũng được điều chỉnh theo hướng đơn giản hơn, phù hợp với phương thức quản lý điện tử.

Các nội dung sửa đổi tập trung vào: Giảm thành phần hồ sơ phải nộp; Chuẩn hóa biểu mẫu và dữ liệu khai báo; Điều chỉnh thẩm quyền giải quyết (tăng phân cấp cho Chi cục); Tăng cường thực hiện trên môi trường điện tử

Những điều chỉnh này tác động trực tiếp đến quá trình thực hiện thủ tục của doanh nghiệp, giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí tuân thủ.

Bãi bỏ 04 thủ tục hành chính không còn phù hợp

Quyết định số 344/QĐ-BTC cũng công bố bãi bỏ 04 thủ tục hành chính, cụ thể gồm: Thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của thương nhân nước ngoài thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; Thủ tục kiểm tra khoản giảm giá đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc thẩm quyền của Cục Hải quan; Thủ tục thành lập địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu; Thủ tục hải quan đối với hàng hóa vận chuyển kết hợp.

Việc bãi bỏ các thủ tục này phản ánh rõ xu hướng: Xóa bỏ các thủ tục không còn cơ sở pháp lý; Sửa đổi các thủ tục chưa phù hợp; Bãi bỏ các thủ tục không còn cần thiết hệ thống thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan đang từng bước được chuẩn hóa theo hướng: Đơn giản - minh bạch - dễ thực hiện; Giảm chi phí tuân thủ; Phù hợp với môi trường điện tử.

Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu trong giai đoạn tới; Thay thế bằng cơ chế quản lý mới đơn giản hơn hoặc tích hợp trong thủ tục khác Đây là bước đi quan trọng giúp tinh gọn hệ thống thủ tục hành chính, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết.

 Gắn với các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Việc công bố các thủ tục hành chính theo Quyết định số 344/QĐ-BTC cũng là bước triển khai các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đã được Bộ Tài chính phê duyệt tại Quyết định số 1848/QĐ-TTg ngày 27/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 2421/QĐ-BTC ngày 09/7/2025 của Bộ Tài chính về phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi quản lý. Theo đó, nhiều nhóm thủ tục đã được rà soát theo hướng: Giảm chứng từ giấy; Chuyển sang xử lý điện tử; Phân cấp mạnh về địa phương; Đơn giản hóa quy trình đối với thủ tục thường xuyên

Một số thủ tục cụ thể như: Thủ tục thuê kho bên ngoài doanh nghiệp chế xuất để lưu giữ nguyên liệu, sản phẩm của doanh nghiệp chế xuất, quản lý hải quan đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra kho; Thủ tục hải quan xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa; phế thải, phế liệu, phế phẩm; máy móc, thiết bị thuê mượn; Thủ tục Phân loại máy móc, thiết bị nguyên chiếc ở dạng tháo rời; Thủ tục phân loại máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, Chương 85 và Chương 90 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam … đã được điều chỉnh theo hướng tinh gọn, giảm đáng kể gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.

Việc công bố lại các thủ tục hành chính lần này chính là bước “chuyển hóa” các phương án cải cách thành quy định chính thức, có hiệu lực áp dụng thống nhất trong toàn ngành.

Tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp

Việc công bố, sửa đổi và bãi bỏ các thủ tục hành chính theo Quyết định số 344/QĐ-BTC mang lại nhiều tác động cụ thể:

Thứ nhất, dễ tiếp cận và minh bạch hơn. Toàn bộ thủ tục được chuẩn hóa và công bố rõ ràng về trình tự, hồ sơ, thời hạn, giúp doanh nghiệp dễ tra cứu và thực hiện.

Thứ hai, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục. Việc cắt giảm hồ sơ, đơn giản hóa quy trình và tăng xử lý điện tử giúp rút ngắn thời gian thông quan.

Thứ ba, hạn chế chồng chéo trong thực hiện thủ tục. Việc bãi bỏ các thủ tục trùng lặp giữa các cấp giúp doanh nghiệp không phải thực hiện nhiều quy trình tương tự.

Thứ tư, tạo thuận lợi cho chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan. Các thủ tục được chuẩn hóa theo hướng điện tử là nền tảng để tích hợp vào hệ thống công nghệ thông tin của ngành.

Có thể thấy, Quyết định số 344/QĐ-BTC không chỉ đơn thuần là việc công bố danh mục thủ tục hành chính, mà còn là một bước hoàn thiện quan trọng trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính của ngành hải quan. Thông qua việc bổ sung thủ tục còn thiếu, sửa đổi các thủ tục chưa phù hợp và bãi bỏ các thủ tục không còn cần thiết, hệ thống thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan đang từng bước được chuẩn hóa theo hướng đơn giản - minh bạch - dễ thực hiện, giảm chi phí tuân thủ, phù hợp với môi trường điện tử. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu trong giai đoạn tới.