Latest articles

Hải quan tăng cường kiểm soát hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Chính phủ vừa ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 yêu cầu triển khai đợt cao điểm trên phạm vi toàn quốc nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, diễn ra từ ngày 07/5 đến hết ngày 30/5/2026.

Theo Công điện, thời gian qua các lực lượng chức năng đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát hiện, xử lý vi phạm. Tuy nhiên, tình trạng hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều lĩnh vực và địa phương, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh cũng như quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân.

Trước thực tế đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các lực lượng chức năng trên toàn quốc tập trung nguồn lực, triển khai ngay các biện pháp đấu tranh, xử lý vi phạm với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Trong đó, Bộ Công an chủ trì xác minh, điều tra, xử lý các vụ việc nghiêm trọng liên quan đến quyền tác giả, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; tập trung triệt phá các website vi phạm bản quyền có lượng truy cập lớn, nhất là các nền tảng cung cấp trái phép phim, âm nhạc, chương trình truyền hình và trò chơi điện tử.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng biên phòng, cảnh sát biển phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan nhằm kiểm soát, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa tại khu vực biên giới và trên biển.

Đối với lĩnh vực hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, Bộ Công Thương và UBND các tỉnh, thành phố được giao chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, phấn đấu số vụ xử lý tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ tháng 5/2025.

Riêng ngành Hải quan, Bộ Tài chính yêu cầu siết chặt kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu; chủ động tạm dừng thông quan đối với các lô hàng có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm số vụ xử lý tăng ít nhất 20%.

Ngay sau khi Công điện được ban hành, ngày 6/5/2026, Cục Hải quan đã có Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL yêu cầu các đơn vị toàn Ngành, gồm các Chi cục Hải quan khu vực, Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Ban Giám sát quản lý về hải quan, triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường kiểm soát chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu do lực lượng hải quan phát hiện, thu giữ

Theo yêu cầu của Cục Hải quan, các đơn vị không chỉ thực hiện kiểm soát thông thường mà phải chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm từ sớm, từ xa; thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 397/NQ-CP và Chỉ thị 02/CT-TTg về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là tăng cường kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu; chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa có căn cứ rõ ràng là hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ. Chỉ tiêu cụ thể được giao là số vụ việc tạm dừng thông quan và xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với tháng 5/2025.

Đối với các Chi cục Hải quan khu vực, Cục Hải quan yêu cầu tập trung rà soát địa bàn, xác định tuyến, mặt hàng trọng điểm để tăng cường kiểm tra, kiểm soát; kiểm tra thực tế đối với các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao và áp dụng đầy đủ quy trình tạm dừng làm thủ tục hải quan theo quy định. Công tác kiểm soát được yêu cầu tập trung vào các nhóm hàng tiêu dùng, hàng gia công sản xuất xuất khẩu và các mặt hàng có nguy cơ cao bị lợi dụng làm giả nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp như thiết bị gia dụng, hàng tiêu dùng nhanh, nông sản, giống cây trồng.

Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu do lực lượng hải quan phát hiện, thu giữ

Bên cạnh đó, ngành Hải quan cũng tăng cường kiểm soát đối với hàng hóa quá cảnh - lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro về trung chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các đơn vị được yêu cầu đẩy mạnh phân tích thông tin trước khi hàng đến; tập trung vào các tuyến vận chuyển trọng điểm, doanh nghiệp mới thành lập hoặc có dấu hiệu bất thường; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa hải quan cửa khẩu nhập và cửa khẩu xuất để giám sát toàn bộ hành trình hàng hóa.

Công tác phối hợp liên ngành tiếp tục được đẩy mạnh. Lực lượng Hải quan sẽ tăng cường trao đổi thông tin với công an, biên phòng, quản lý thị trường và cơ quan khoa học - công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Có thể thấy, trong bối cảnh nguy cơ gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu và trung chuyển hàng hóa bất hợp pháp gia tăng, vai trò của lực lượng hải quan càng trở nên then chốt trong việc bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế, không chỉ dừng ở kiểm soát, yêu cầu nâng cao năng lực thực thi, tăng cường phối hợp và áp dụng quản trị rủi ro đang đặt ra một bước chuyển mới đối với toàn ngành nhằm góp phần cải thiện đánh giá quốc tế về môi trường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Trước đó, nhận diện được tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm duyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành vấn nạn nhức nhối tại Việt Nam, ngày 10/03/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576/KH-CHQ về việc kiểm soát chống buôn lậu hàng giả; hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2026.

Kết quả, trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 23 vụ vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, trong đó cao điểm là tháng 01 với 11 vụ việc. Hàng hóa vi phạm đa dạng, trải rộng từ hàng tiêu dùng, thời trang cao cấp mang nhãn hiệu Dior, Louis Vuitton, Adidas…, thiết bị điện tử như Apple, Seiko…, đến thực phẩm và linh kiện công nghiệp, phụ tùng ô tô như vòng bi. Các đối tượng vi phạm chủ yếu sử dụng thủ đoạn khai báo sai tình trạng pháp lý của hàng hóa; nhập khẩu, quá cảnh hàng giả mạo nhãn hiệu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; vận chuyển hàng hóa giả mạo nhãn hiệu nhằm qua mắt cơ quan chức năng. Nhiều vụ việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền lên tới hàng trăm triệu đồng. Đáng chú ý, một vụ việc liên quan đến mặt hàng vòng bi do Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện đã được kiến nghị khởi tố hình sự theo quy định.

                                                                                                                                                                                        Thu Huyền