Latest articles

Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan theo Quyết định số 1040/QĐ-BTC ngày 29/4/2026

Trong nỗ lực không ngừng nghỉ nhằm hiện đại hóa nền hành chính quốc gia và cải thiện môi trường kinh doanh, ngày 29 tháng 4 năm 2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1040/QĐ-BTC công bố các thủ tục hành chính quy định tại Thông tư số 25/2026/TT-BTC ngày 25/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định chi tiết thủ tục cấp Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan; cấp và thu hồi mã số nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan; trình tự, thủ tục công nhận và hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan. Đây không chỉ là một văn bản công bố sửa đổi TTHC thông thường, mà là một bước đi chiến lược trong việc tái cấu trúc các quy trình hải quan theo hướng tích hợp và số hóa. Với việc mạnh tay bãi bỏ 07 thủ tục cũ để chuyển sang mô hình 03 thủ tục hợp nhất, ngành Hải quan đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự chuyên nghiệp, tận tâm và hiệu quả.

Tư duy quản trị mới: Từ rời rạc đến nhất quán

Trước đây, cộng đồng doanh nghiệp và các cá nhân thường gặp khó khăn khi phải đối mặt với các thủ tục hành chính được chia nhỏ, nằm rải rác ở nhiều văn bản và có các mốc thời gian giải quyết khác nhau. Quyết định 1040/QĐ-BTC, dựa trên tinh thần của Thông tư số 25/2026/TT-BTC, đã giải quyết triệt để bài toán này bằng cách "gộp" các nhóm nghiệp vụ tương đồng vào một quy trình quản lý duy nhất. Việc hợp nhất này không chỉ giúp giảm bớt số lượng tên gọi thủ tục trên giấy tờ, mà quan trọng hơn là giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi lộ trình hồ sơ, đồng thời giúp cơ quan Hải quan quản lý dữ liệu một cách tập trung và minh bạch hơn.

Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan: Một cửa cho mọi đối tượng

Cải cách đầu tiên đáng chú ý nằm ở thủ tục cấp Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan. Theo danh mục công bố, cơ quan Hải quan đã thực hiện bước gộp lịch sử: đưa 02 TTHC (cấp cho người thi mới và cấp cho công chức hải quan chuyển công tác) về chung một đầu mối quản lý. Sự thay đổi này xóa bỏ sự phân biệt giữa các luồng tiếp nhận. Thí sinh dự thi giờ đây thực hiện đăng ký qua Cổng thông tin điện tử của Cục Hải quan và nộp hồ sơ tại Chi cục Hải quan khu vực thuận tiện nhất. Quy trình phúc khảo, bảo lưu kết quả cũng được quy định chặt chẽ với thời hạn thông báo công khai kết quả là 15 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ thi.

Đối với các cựu công chức hải quan có kinh nghiệm lâu năm (từ 09 năm trở lên giữ ngạch kiểm soát viên hải quan), việc cấp chứng chỉ giờ đây được thực hiện theo cơ chế "luồng xanh". Hồ sơ chỉ bao gồm đơn đề nghị theo Mẫu số 11 và ảnh màu, với thời gian giải quyết cực ngắn – chỉ 03 ngày làm việc. Việc gộp hai nhóm đối tượng này vào một thủ tục duy nhất giúp chuẩn hóa kho dữ liệu về người khai hải quan chuyên nghiệp trên toàn quốc.

Đại lý làm thủ tục hải quan: Quản lý xuyên suốt vòng đời doanh nghiệp

Đột phá mạnh mẽ nhất phải kể đến lĩnh vực quản lý đại lý hải quan. Thay vì phải thực hiện 04 thủ tục riêng biệt cho các trạng thái hoạt động khác nhau, Quyết định 1040/QĐ-BTC đã hợp nhất tất cả vào "Thủ tục về hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan". Giờ đây, từ lúc một doanh nghiệp bắt đầu nộp hồ sơ công nhận đại lý, đến khi họ có nhu cầu tạm dừng, chấm dứt, thay đổi thông tin, hay mong muốn tiếp tục hoạt động sau thời gian tạm dừng, tất cả đều được xử lý dưới một mã số thủ tục thống nhất.

Thời gian giải quyết "siêu tốc": Hồ sơ công nhận hoạt động đại lý hoặc tạm dừng/chấm dứt chỉ mất tối đa 03 ngày làm việc

Số hóa toàn diện: Doanh nghiệp thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công Quốc gia hoặc Hệ thống HQ36A, sử dụng chữ ký số và các chứng từ scan.

Cơ chế kiểm soát chặt chẽ: Việc gộp thủ tục cho phép cơ quan Hải quan theo dõi "lịch sử sức khỏe" của đại lý. Nếu một đại lý bị chấm dứt hoạt động do vi phạm pháp luật thuế hoặc buôn lậu, thông tin sẽ được cập nhật ngay lập tức vào hệ thống chung, ngăn chặn mọi nỗ lực trục lợi.

Sự hợp nhất này chính là giải pháp "tất cả trong một", giúp các đại lý giảm thiểu sai sót trong việc chọn mẫu đơn và tiết kiệm đáng kể chi phí hành chính.

Nhân viên đại lý hải quan: Quản lý mã số tập trung và linh hoạt

Tương tự như mô hình quản lý đại lý, nhóm thủ tục về mã số nhân viên đại lý cũng được tinh gọn từ 04 thủ tục cũ thành 01 quy trình quản trị duy nhất. Đây là nhóm đối tượng có biến động nhân sự lớn, do đó việc hợp nhất các khâu Cấp mới, Cấp lại, Gia hạn và Thu hồi vào một thủ tục mang ý nghĩa thực tiễn cực kỳ lớn.

Doanh nghiệp chỉ cần sử dụng Mẫu đơn số 07 cho ba tác nghiệp: Cấp mới, Cấp lại và Gia hạn. Thời gian giải quyết chỉ dao động từ 02 đến 03 ngày làm việc, đảm bảo nhân viên đại lý không bị gián đoạn công việc tại cửa khẩu. Đặc biệt, quy trình thu hồi mã số (khi nhân viên chuyển công tác hoặc vi phạm pháp luật) được thực hiện quyết liệt trong vòng 03 ngày, giúp bảo vệ quyền lợi cho chính đại lý chủ quản và đảm bảo an ninh hệ thống.

Việc sử dụng các chứng từ điện tử xác nhận bằng chữ ký số của doanh nghiệp đã thay thế hoàn toàn các loại giấy tờ sao y chứng thực rườm rà, đúng theo tinh thần "hành chính không giấy tờ".

Hiệu quả kép: Tăng cường tính tuân thủ và thúc đẩy kinh doanh

Việc Bộ Tài chính ban hành Quyết định 1040/QĐ-BTC mang lại những giá trị thặng dư rõ rệt:

Đối với doanh nghiệp: Loại bỏ sự bối rối khi phải tra cứu nhiều thủ tục khác nhau. Việc gộp các giai đoạn (cấp, tạm dừng, tiếp tục, gia hạn...) vào một quy trình giúp doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch kinh doanh và quản lý nhân sự hiệu quả hơn.

Đối với cơ quan quản lý: Tối ưu hóa nguồn lực kiểm soát. Cán bộ hải quan không còn phải xử lý các hồ sơ vụn vặt mà tập trung quản lý theo đối tượng, từ đó nâng cao chất lượng hậu kiểm và giảm thiểu rủi ro sai sót hệ thống.

Đối với nền kinh tế: Sự tinh gọn này đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm chi phí logistics cho hàng hóa xuất nhập khẩu, nâng cao vị thế của Việt Nam trong bảng xếp hạng về mức độ thuận lợi hóa thương mại toàn cầu.

Cải cách hành chính không chỉ là cắt giảm, mà là sự cấu trúc lại sao cho thông minh hơn, gần dân và sát doanh nghiệp hơn. Quyết định 1040/QĐ-BTC không chỉ đáp ứng quy định của nhà nước về công khai, minh bạch thủ tục hành chính với người dân, doanh nghiệp mà còn thể hiện rõ mô hình hợp nhất các nhóm thủ tục về chứng chỉ, đại lý và nhân viên là một minh chứng điển hình cho tư duy quản trị hiện đại.