Latest articles

Ngành hải quan đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và tối ưu hóa quy trình theo Quyết định số 1075/QĐ-BTC ngày 06/5/2026 của Bộ Tài chính

Trong lộ trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, việc cắt giảm rào cản và tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ luôn là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Ngày 06/05/2026 Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1075/QĐ-BTC công bố các thủ tục hành chính lĩnh vực hải quan thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh theo yêu cầu tại Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP của Chính phủ. Đây không chỉ là một văn bản điều chỉnh danh mục TTHC đơn thuần, mà là một bước chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy quản lý hải quan: Tập trung vào hiệu quả thực chất thông qua việc hợp nhất và điện tử hóa toàn diện.

Thay đổi tư duy quản lý: Từ phân tán đến hợp nhất

Điểm sáng lớn nhất của Quyết định 1075/QĐ-BTC chính là sự quyết liệt trong việc "gộp" các TTHC có tính chất tương đồng. Thay vì duy trì một hệ thống thủ tục rời rạc, gây lúng túng cho doanh nghiệp, cơ quan Hải quan đã thực hiện chiến lược quy tụ để quản lý tập trung và hiệu quả hơn.

Sự tinh gọn trong lĩnh vực kho bãi, địa điểm: Trước đây, các quy định về kho ngoại quan, kho bảo thuế, địa điểm thu gom hàng lẻ (CFS) hay kho xăng dầu được quản lý bởi các TTHC riêng biệt, dẫn đến sự chồng chéo và phức tạp trong hồ sơ. Với Quyết định mới này, các tiêu chuẩn kỹ thuật về kho bãi (như diện tích tối thiểu, hệ thống camera giám sát trực tuyến hay phần mềm quản lý) vốn đã được định hình rõ ràng nay được đưa vào một khung quản lý thống nhất.

Các TTHC về kho bãi, địa điểm đã được gộp lại chỉ còn 04 nhóm thủ tục duy nhất:

- Thủ tục công nhận kho, bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan

- Thủ tục thu hẹp, mở rộng kho, bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan

- Thủ tục tạm dừng kho, bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan

- Thủ tục chấm dứt hoạt động kho, bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan

Chính sự hợp nhất này đã kéo theo việc bãi bỏ hoàn toàn 10 TTHC liên quan trước đó. Doanh nghiệp giờ đây không còn phải đối mặt với "rừng" thủ tục chuyên biệt mà chỉ cần tuân thủ một quy trình chung duy nhất, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và nguồn lực tư vấn pháp lý.

Hợp nhất "Một cửa" và Chữ ký số

Một bước tiến đáng chú ý khác là việc gộp thủ tục đăng ký tài khoản người sử dụng Cổng thông tin một cửa quốc gia với thủ tục đăng ký chữ ký số thành 01 thủ tục duy nhất - Thủ tục đăng ký tài khoản người sử dụng Cổng thông tin một cửa quốc gia và chữ ký số. Sự thay đổi này trực tiếp cắt giảm các bước trung gian, cho phép doanh nghiệp hoàn thiện định danh điện tử để thực hiện giao dịch xuyên biên giới chỉ trong một lần đăng ký.

Tăng cường đẩy mạnh sử dụng phương thức điện tử

Quyết định 1075/QĐ-BTC khẳng định mạnh mẽ rằng: Trực tuyến là phương thức thực hiện tiên quyết. Nếu như trước đây, việc gửi và nhận hồ sơ vẫn còn sự đan xen giữa bản giấy và bản điện tử, thì nay, hệ thống dịch vụ công trực tuyến (DVCTT) đã trở thành "trục xương sống" cho mọi giao dịch hải quan.

Tăng cường gửi - nhận điện tử qua hệ thống DVCTT: Toàn bộ các thủ tục từ công nhận kho bãi đến điều chỉnh thông tin doanh nghiệp ưu tiên quá cảnh đều được bổ sung phương thức thực hiện trực tuyến. Hệ thống tiếp nhận DVCTT của ngành Hải quan đóng vai trò là đầu mối, giúp quy trình luân chuyển hồ sơ giữa doanh nghiệp, Chi cục Hải quan và Cục Hải quan trở nên tức thời và minh bạch.

Số hóa thủ tục quá cảnh qua hệ thống ACTS: Đối với lĩnh vực quá cảnh, phương thức điện tử không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp quá cảnh được ưu tiên hiện nay phải thực hiện thủ tục thông qua Hệ thống quá cảnh ASEAN (ACTS), giúp dữ liệu được kết nối liên thông giữa các quốc gia trong khu vực, rút ngắn thời gian thông quan từ vài ngày xuống còn vài giờ.

Cắt giảm chứng từ: Liên thông dữ liệu để "giải phóng" doanh nghiệp

Mục tiêu "doanh nghiệp không phải cung cấp lại những gì Nhà nước đã có" được thể hiện rõ nét trong việc giảm thiểu thành phần hồ sơ tại Quyết định 1075/QĐ-BTC.

Xóa bỏ rào cản từ bản sao giấy tờ: Một cải cách mang tính thực tiễn cao là việc người khai hải quan không phải nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong thành phần hồ sơ, nếu cơ quan Hải quan có thể khai thác thông tin này từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Đây là kết quả của nỗ lực liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành, giúp loại bỏ gánh nặng về thủ tục hành chính "giấy tờ" vốn đã tồn tại lâu nay.

Ứng dụng tài khoản VNeID: Tiến thêm một bước trong việc số hóa định danh, doanh nghiệp hiện có thể sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký tham gia kết nối với Cổng thông tin một cửa quốc gia. Việc tích hợp định danh cá nhân/doanh nghiệp vào hệ thống chung của Chính phủ giúp bảo mật thông tin cao hơn và rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ đăng ký tài khoản xuống chỉ còn 01 ngày làm việc.

Quyết định 1075/QĐ-BTC là lời giải bài toán tối ưu hóa quy trình trong bối cảnh thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu đang vận động với tốc độ cực nhanh. Bằng cách gộp thủ tục, giảm chứng từ và đẩy mạnh gửi nhận điện tử, Bộ Tài chính đã thực thi hiệu quả Nghị quyết 66.16/2026/NQ-CP, tạo ra một môi trường kinh doanh hải quan chuyên nghiệp và minh bạch.

Môi trường kinh doanh "Hải quan số" không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tuân thủ, mà còn là nền tảng để các sản phẩm của Việt Nam vươn ra thế giới với tốc độ nhanh hơn, hiệu quả hơn. Đây chính là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong kỷ nguyên số.