Latest articles

Triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam: Phát huy vai trò của Hải quan trong tạo thuận lợi thương mại

Trong bối cảnh thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục có nhiều thay đổi, phát triển dịch vụ logistics được xác định là một trong những động lực quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu. Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2229/QĐ-TTg ngày 09/10/2025 phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực triển khai các nhiệm vụ được giao. Trong đó, ngành Hải quan phát huy vai trò quan trọng trong hiện đại hóa quản lý, tạo thuận lợi thương mại và hiện thực hóa các mục tiêu của Chiến lược.

Triển khai đồng bộ Chiến lược phát triển dịch vụ logistics

Kể từ khi Quyết định số 2229/QĐ-TTg được ban hành, nhiều nhiệm vụ của Chiến lược đã được các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai, tạo nền tảng để từng bước hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dịch vụ logistics Việt Nam theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải nhằm nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Chiến lược đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như duy trì tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics 12-15%/năm, giảm chi phí logistics xuống còn khoảng 12-15% GDP, đẩy mạnh chuyển đổi số trong doanh nghiệp logistics, phát triển các trung tâm logistics hiện đại và nâng cao hiệu quả kết nối giữa hạ tầng giao thông, cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không với hoạt động thương mại.

Tại Lạng Sơn, địa phương có hoạt động xuất nhập khẩu sôi động qua hệ thống cửa khẩu biên giới, việc triển khai Chiến lược được gắn với mục tiêu phát triển logistics cửa khẩu, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực kết nối hạ tầng và đẩy mạnh phối hợp giữa các lực lượng chức năng. Các giải pháp này góp phần nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc hàng hóa, đặc biệt trong các thời điểm cao điểm xuất khẩu nông sản, qua đó thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới phát triển ổn định và hiệu quả.

Tại Hải Phòng, việc triển khai Chiến lược được gắn với mục tiêu xây dựng thành phố trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại, trung tâm trung chuyển và phân phối hàng hóa của Việt Nam và khu vực. Thành phố tập trung phát triển hệ thống cảng biển, khu thương mại tự do, trung tâm logistics quốc tế gắn với cảng Lạch Huyện, đẩy mạnh chuyển đổi số, logistics xanh và tăng cường kết nối đa phương thức. Đồng thời, Hải Phòng chú trọng hiện đại hóa thủ tục hải quan, cải cách hành chính và phát triển hạ tầng phục vụ logistics nhằm nâng cao năng lực thông quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu

Cùng với Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh - trung tâm logistics lớn nhất cả nước, đang triển khai Chiến lược theo hướng phát triển hệ thống logistics hiện đại gắn với cảng biển, cảng hàng không, trung tâm phân phối và mạng lưới giao thông kết nối vùng. Thành phố tập trung phát triển logistics số, logistics xanh, tăng cường liên kết giữa các phương thức vận tải và cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ảnh: Công tác kiểm tra, giám sát hải quan tại khu vực logistics

Thực tiễn triển khai cho thấy, cùng với đầu tư hạ tầng và phát triển dịch vụ logistics, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa quản lý nhà nước và tạo thuận lợi thương mại là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và giảm chi phí logistics. Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu này, Quyết định số 2229/QĐ-TTg đã giao Bộ Tài chính chủ trì triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm hiện đại hóa công tác hải quan và hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics. Đây là cơ sở để ngành Hải quan tiếp tục đẩy mạnh cải cách, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động xuất nhập khẩu trong giai đoạn mới.

Một trong những mục tiêu xuyên suốt của Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam là giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh đầu tư phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics, việc cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa quản lý nhà nước và phát huy vai trò của ngành Hải quan giữ ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là lực lượng trực tiếp thực hiện quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, ngành Hải quan tác động trực tiếp đến hiệu quả của chuỗi logistics.

Hải quan đồng hành nâng cao hiệu quả chuỗi logistics

Theo Quyết định số 2229/QĐ-TTg, Bộ Tài chính được giao chủ trì triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm hỗ trợ phát triển dịch vụ logistics, trong đó có Đề án xây dựng và thúc đẩy mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh giai đoạn 2025-2030. Đây là định hướng quan trọng nhằm đổi mới toàn diện phương thức quản lý hải quan trên cơ sở ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Việc triển khai Hải quan số, Hải quan thông minh không chỉ hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho hoạt động logistics và xuất nhập khẩu. Quy trình thủ tục được số hóa, hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, cùng với việc tăng cường quản lý rủi ro và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý giúp doanh nghiệp giảm thời gian thực hiện thủ tục, hạn chế chi phí lưu kho, lưu bãi, chủ động kế hoạch giao nhận hàng hóa và tối ưu hóa hoạt động của chuỗi cung ứng.

Ảnh: Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu

Song song với việc xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh, ngành Hải quan cũng đang đổi mới phương thức xử lý thủ tục thông qua triển khai mô hình thông quan tập trung. Từ ngày 01/6/2026, mô hình được thí điểm tại Chi cục Hải quan khu vực III và bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực. Chỉ sau một tháng triển khai, Đội Thông quan tập trung đã tiếp nhận, xử lý 45.425 tờ khai; thời gian thông quan đối với tờ khai luồng vàng giảm từ 12% đến 19% so với trước đây. Kết quả này không chỉ góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí cho doanh nghiệp mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu hải quan tập trung, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và phát triển dịch vụ logistics theo hướng hiện đại. 

Đối với doanh nghiệp, hiệu quả của hoạt động hải quan không chỉ được đo bằng thời gian thông quan mà còn thể hiện ở khả năng giảm chi phí logistics, nâng cao tính chủ động trong tổ chức vận tải, lưu kho, giao nhận hàng hóa và kết nối chuỗi cung ứng. Mỗi quy trình được số hóa, mỗi thủ tục được rút gọn đều góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong thời gian qua, ngành Hải quan đã không ngừng đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa thông qua việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, kết nối Cơ chế một cửa ASEAN, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng quản lý rủi ro và từng bước xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh. Những kết quả này không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng quan trọng để thực hiện các mục tiêu của Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam, góp phần xây dựng môi trường thương mại minh bạch, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu và tăng cường năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong thời gian tới, cùng với việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ của Chiến lược, ngành Hải quan sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa quản lý nhà nước và hoạt động thương mại quốc tế, góp phần xây dựng môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, thuận lợi, nâng cao hiệu quả chuỗi logistics và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế./.

                                                                                                                                                                                                                         Thu Huyền