Latest articles

ĐẨY MẠNH PHÂN CẤP, CẮT GIẢM THỦ TỤC HÀNH CHÍNH, TẠO ĐỘNG LỰC CẢI CÁCH PHỤC VỤ NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP

Trong bối cảnh cải cách hành chính tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, việc phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là yêu cầu vừa cấp thiết, vừa lâu dài, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực hiện thủ tục, khơi thông nguồn lực phát triển, đồng thời tạo chuyển biến rõ nét trong chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Những kết quả bước đầu trong triển khai các Nghị quyết của Chính phủ cho thấy quyết tâm cải cách đang được cụ thể hóa bằng hành động, bằng số liệu và bằng những thay đổi thiết thực trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến địa phương.

Chuyển động mạnh mẽ trong thực hiện chỉ đạo của Chính phủ

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, các Bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, đạt được những kết quả quan trọng. Đây không chỉ là bước chuyển trong cải cách thủ tục hành chính, mà còn thể hiện quyết tâm đổi mới phương thức quản lý nhà nước, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chính phủ đã ban hành 11 Nghị quyết về cắt giảm, phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Các Nghị quyết này tập trung vào những nhóm nhiệm vụ trọng tâm như: phân quyền, phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính từ trung ương về địa phương; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực quản lý nhà nước; rà soát, bãi bỏ hoặc sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không còn phù hợp; đồng thời yêu cầu hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, công bố, công khai thủ tục hành chính và tái cấu trúc quy trình giải quyết trên môi trường điện tử. Đây là cơ sở quan trọng để các Bộ, ngành, địa phương chuyển các mục tiêu cải cách thành nhiệm vụ cụ thể, có lộ trình, có sản phẩm và gắn trực tiếp với trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Cùng với công tác chỉ đạo, điều hành, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, Văn phòng Chính phủ thành lập Đoàn kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện 11 Nghị quyết tại một số Bộ, ngành, địa phương. Đoàn đã tổ chức kiểm tra tại thành phố Hải Phòng, Nghệ An, thành phố Huế và làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp tại địa phương. Những hoạt động kiểm tra, nắm bắt thực tiễn này góp phần tạo cơ sở khách quan, toàn diện hơn để đánh giá hiệu quả triển khai, kịp thời nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp phù hợp.

Phân cấp, phân quyền gắn với yêu cầu phục vụ gần dân, sát thực tiễn

Một trong những dấu ấn nổi bật là kết quả phân cấp, phân quyền trong thực hiện thủ tục hành chính. Đến nay, các Bộ, ngành đã phân cấp, phân quyền 402/408 thủ tục hành chính theo đề xuất ban đầu. Kết quả này cho thấy nỗ lực rõ nét trong việc đưa thẩm quyền giải quyết thủ tục đến gần hơn với cơ sở, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý và tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc phân cấp thủ tục hành chính cho địa phương có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh yêu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng cao. Khi thẩm quyền được phân cấp hợp lý, địa phương có điều kiện chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, giảm thời gian chờ đợi, hạn chế việc phải xin ý kiến qua nhiều tầng nấc. Tuy nhiên, để phân cấp thật sự trở thành động lực cải cách, việc chuyển giao thẩm quyền cần đi đôi với nguồn lực, hạ tầng, năng lực cán Bộ và cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp.

Cắt giảm thủ tục, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất

Song hành với phân cấp, phân quyền, nhiệm vụ cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Theo tổng hợp của Bộ Tư pháp, đã cắt giảm 697 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 673 thủ tục hành chính và cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh. Đây là những con số có ý nghĩa thiết thực, phản ánh tinh thần cải cách theo hướng thực chất, giảm gánh nặng tuân thủ, tiết kiệm thời gian, chi phí và tạo thêm dư địa thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đã bãi bỏ 56 ngành, nghề; sửa đổi 14 ngành, nghề so với quy định của Luật Đầu tư năm 2025. Theo đó, số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được cắt giảm đạt hơn 28,28% so với Luật Đầu tư năm 2025; nếu so với Luật Đầu tư năm 2020, tổng số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đã được cắt giảm đạt 40%. Cùng với đó, đã bãi bỏ 205/260 thủ tục hành chính, đạt 78,8%; cắt giảm 743/851 điều kiện kinh doanh, đạt 87% của các ngành, nghề được bãi bỏ. Đối với 14 ngành, nghề sửa đổi, đã tương ứng cắt giảm 51 thủ tục hành chính và 162 điều kiện kinh doanh.

Những kết quả trên không chỉ dừng lại ở việc giảm số lượng thủ tục hay điều kiện kinh doanh trên giấy tờ. Quan trọng hơn, đó là bước chuyển trong tư duy quản lý, từ chú trọng tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, từ quản lý dựa trên hồ sơ, giấy tờ sang quản lý dựa trên rủi ro, mức độ tuân thủ và dữ liệu. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, giữ vững yêu cầu về an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Hoàn thiện thể chế, công khai thủ tục trên môi trường số

Công tác hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật để thực thi các phương án phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa cũng được các Bộ, ngành tập trung triển khai. Đến nay, các Bộ đã cơ bản hoàn thành việc ban hành theo thẩm quyền, chủ yếu là các thông tư theo trình tự, thủ tục rút gọn; đồng thời khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản còn lại. Một số Bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản quan trọng để cụ thể hóa phương án cải cách, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai thống nhất, đồng bộ trong thực tiễn.

Cùng với đó, các Bộ, cơ quan ngang Bộ đã cơ bản hoàn thành việc ban hành các quyết định công bố thủ tục hành chính được cắt giảm, đơn giản hóa; cập nhật, công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính; triển khai cấu hình, tái cấu trúc quy trình trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung và kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là khâu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi kết quả cải cách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi thủ tục được công bố công khai, quy trình được chuẩn hóa và người dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận, thực hiện thuận lợi trên môi trường số.

Một số kết quả cụ thể cho thấy sự chuyển động tích cực trong triển khai nhiệm vụ, có thể kể đến như: Bộ Tài chính đã ban hành 07 quyết định công bố với tổng số 59 thủ tục hành chính; hoàn thành cấu hình, cung cấp thủ tục hành chính, kết nối Cổng Dịch vụ công quốc gia và tổ chức tập huấn cho các đơn vị thuộc Bộ, 34 Sở Tài chính. Bộ Quốc phòng đã ban hành 04 quyết định công bố, cấu hình 03/03 thủ tục hành chính lĩnh vực mật mã dân sự, kết nối Cổng Dịch vụ công quốc gia. Bộ Y tế đã ban hành 06 quyết định công bố. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành các quyết định công bố theo 13 Thông tư và hoàn thành công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành 05 quyết định công bố thủ tục hành chính, công khai đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, tích hợp trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ.

Địa phương chủ động tiếp nhận nhiệm vụ phân cấp

Ở địa phương, việc tiếp nhận nhiệm vụ phân cấp từ trung ương cũng được triển khai với tinh thần chủ động. Trên cơ sở báo cáo của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các địa phương đã kiện toàn tổ chức, bố trí nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã. Đồng thời, các địa phương đã rà soát, công bố danh mục thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết; phân công rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp; tổ chức đào tạo, tập huấn nghiệp vụ; thiết lập quy trình điện tử và kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Đây là bước chuẩn bị quan trọng để các thủ tục hành chính sau phân cấp được tiếp nhận và giải quyết ổn định tại cơ sở. Việc bố trí nguồn lực, tổ chức tập huấn, chuẩn hóa quy trình và kết nối hệ thống điện tử sẽ góp phần hạn chế lúng túng trong quá trình thực hiện, đồng thời bảo đảm người dân, doanh nghiệp không bị gián đoạn khi thực hiện thủ tục hành chính. Nhiều thủ tục có tính chuyên môn sâu, đòi hỏi đội ngũ cán Bộ trực tiếp giải quyết phải được đào tạo, bồi dưỡng đầy đủ. Đây là yêu cầu đặt ra đối với công tác tổ chức thực hiện trong thời gian tới, để phân cấp không chỉ là sự chuyển giao thẩm quyền trên văn bản, mà trở thành năng lực thực thi thực chất tại cơ sở.

Kiểm soát phát sinh thủ tục mới, bảo đảm cải cách bền vững

Trên cơ sở đánh giá kết quả và nhận diện những vấn đề còn tồn tại, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thành cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đáp ứng yêu cầu, mục tiêu tại Kết luận số 18-KL/TW. Các Bộ có thủ tục đã phân cấp nhưng vẫn yêu cầu xin ý kiến của cơ quan cấp trên cần rà soát, đề xuất phương án xử lý, bảo đảm phân cấp triệt để. Đồng thời, cần đẩy nhanh việc xây dựng, thẩm tra, trình ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để thực thi phương án cải cách theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Một yêu cầu quan trọng khác là kiểm soát chặt chẽ việc phát sinh thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh sau khi đã cắt giảm, đơn giản hóa. Quá trình xây dựng, thẩm định, thẩm tra văn bản quy phạm pháp luật cần tránh tình trạng phát sinh thủ tục, điều kiện kinh doanh dưới hình thức gián tiếp thông qua quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình nội Bộ hoặc yêu cầu hành chính mới. Đây là điều kiện cần thiết để kết quả cải cách được duy trì ổn định, lâu dài, không bị hình thức hóa trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính

Trong thời gian tới, các Bộ, ngành cần tiếp tục chuẩn hóa, công bố quy trình nội Bộ, quy trình điện tử; cấu hình, tích hợp đầy đủ trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung và Cổng Dịch vụ công quốc gia đối với các thủ tục đã được phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa. Đồng thời, cần thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; mở rộng việc sử dụng dữ liệu đã có để thay thế thành phần hồ sơ, giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã quản lý. Đây là giải pháp quan trọng để giảm giấy tờ, giảm thao tác thủ công, nâng cao chất lượng giải quyết hồ sơ trực tuyến và tạo trải nghiệm thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Đối với các địa phương, nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục phân bổ, bố trí đủ nguồn lực để giải quyết các thủ tục hành chính đã được phân quyền, phân cấp, bảo đảm thông suốt, không gián đoạn, chậm trễ đối với cá nhân, tổ chức. Các địa phương cần quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng, thiết bị công nghệ thông tin; đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán Bộ, công chức trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện tại các cơ quan, đơn vị trực thuộc, kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực hoặc phát sinh thêm yêu cầu ngoài quy định.

Hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, phục vụ

Có thể thấy, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh là nhiệm vụ có ý nghĩa sâu rộng trong tiến trình cải cách hành chính. Mỗi thủ tục được cắt giảm, mỗi điều kiện kinh doanh được đơn giản hóa, mỗi quy trình được chuẩn hóa trên môi trường số đều góp phần mở rộng không gian thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao chất lượng quản trị của Bộ máy nhà nước.

Với tinh thần cải cách thực chất, hành động quyết liệt và phục vụ làm mục tiêu trung tâm, việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trong thời gian tới sẽ góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiện đại, vận hành thông suốt từ trung ương đến địa phương. Đây cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào nỗ lực cải cách của Chính phủ, các Bộ, ngành và chính quyền địa phương./.