Latest articles

Thông tư 84/2026/TT-BTC: Tăng cường kết nối dữ liệu, tạo thuận lợi hoàn thuế GTGT cho khách quốc tế

Quy trình hoàn thuế GTGT cho khách quốc tế được hoàn thiện theo hướng kết nối dữ liệu xuyên suốt từ điểm bán hàng đến cửa khẩu, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của cơ quan hải quan và bảo đảm hoạt động hoàn thuế không bị gián đoạn. Đây là những nội dung nổi bật của Thông tư số 84/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần tạo thuận lợi cho người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua hàng tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh.    

Thông tư số 84/2026/TT-BTC kế thừa những quy định đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn, đồng thời thay thế Thông tư số 72/2014/TT-BTC và Thông tư số 92/2019/TT-BTC. Nội dung của Thông tư tập trung hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan Hải quan, cơ quan thuế, doanh nghiệp bán hàng và ngân hàng thương mại; đưa hoạt động hoàn thuế từng bước chuyển từ xử lý hồ sơ riêng lẻ sang trao đổi, đối chiếu dữ liệu trên môi trường điện tử.

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Điều 3 Thông tư là Hệ thống quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài được kết nối với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế. Cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế phối hợp ban hành chuẩn định dạng thông điệp dữ liệu để phục vụ trao đổi, kết nối thông tin giữa hệ thống của hai bên. Việc kết nối này tạo thành luồng dữ liệu xuyên suốt từ thời điểm khách quốc tế mua hàng đến khi làm thủ tục hoàn thuế tại cửa khẩu. Trên cơ sở thông tin được chia sẻ, cơ quan Hải quan có thể đối chiếu hóa đơn do doanh nghiệp lập với dữ liệu trên Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế, thông tin trên giấy tờ xuất cảnh và hàng hóa thực tế. Qua đó, thời gian kiểm tra được rút ngắn, đồng thời tăng khả năng phát hiện hóa đơn không hợp lệ hoặc thông tin không thống nhất.

Tại Điều 5, Thông tư quy định rõ hơn trách nhiệm của doanh nghiệp bán hàng hoàn thuế. Khi Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan Hải quan được đưa vào hoạt động, doanh nghiệp phải cập nhật hóa đơn giá trị gia tăng kiêm tờ khai hoàn thuế đã lập trên Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế lên Hệ thống quản lý hoàn thuế, truyền dữ liệu đến cơ quan Hải quan và in hóa đơn giao cho người mua. Hóa đơn được in từ Hệ thống có giá trị xuất trình như hóa đơn điện tử. Trường hợp doanh nghiệp lập sai thông tin trên hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế, việc điều chỉnh hoặc thay thế được thực hiện theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ. Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp ngay từ khâu lập hóa đơn, bảo đảm thông tin được sử dụng trong quá trình kiểm tra và trả tiền hoàn thuế đầy đủ, chính xác.

Tại cửa khẩu, cơ quan Hải quan trực tiếp kiểm tra giấy tờ xuất cảnh, hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế và hàng hóa do người đề nghị hoàn thuế mang theo. Đối với hóa đơn đã được điều chỉnh hoặc thay thế, công chức hải quan đối chiếu thông tin trên hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế với dữ liệu do doanh nghiệp bán hàng truyền đến, thông tin trên Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế và điều kiện đối với hàng hóa được hoàn thuế. Kết quả kiểm tra của cơ quan Hải quan là căn cứ để ngân hàng thương mại thực hiện trả tiền hoàn thuế. Vì vậy, việc xử lý chính xác, kịp thời tại cửa khẩu vừa có ý nghĩa tạo thuận lợi cho khách quốc tế, vừa bảo đảm hoàn thuế đúng người, đúng hàng hóa và đúng số tiền.

Tại Điều 7, Thông tư tiếp tục làm rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan Hải quan trong tổ chức thực hiện chính sách. Theo đó, Cục Hải quan tiếp nhận hồ sơ, lựa chọn hoặc chấm dứt ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế; tiếp nhận đề nghị áp dụng hoàn thuế tại cảng hàng không quốc tế, cảng biển quốc tế; xem xét việc tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động hoàn thuế tại các cảng không đáp ứng yêu cầu quản lý. Cơ quan Hải quan đồng thời thực hiện kết nối Hệ thống quản lý hoàn thuế với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế; tổ chức kiểm tra hàng hóa, hóa đơn tại cửa khẩu; hướng dẫn người xuất cảnh và phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình giải quyết thủ tục.

Khi phát hiện doanh nghiệp không lập, không cập nhật hoặc không truyền hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế; lập hóa đơn không đầy đủ, không chính xác hoặc không phù hợp với hàng hóa thực tế, cơ quan Hải quan có trách nhiệm trao đổi, cung cấp thông tin cho cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp để kiểm tra, xử lý theo quy định. Cơ chế phối hợp này giúp kiểm soát chặt chẽ việc chấp hành của doanh nghiệp bán hàng, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách để gian lận.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của ngân hàng thương mại trong việc duy trì hoạt động chi trả tiền hoàn thuế. Theo Điều 6, ngân hàng thương mại chỉ được chấm dứt làm đại lý hoàn thuế sau khi Cục Hải quan lựa chọn được ngân hàng khác thay thế. Quy định này nhằm bảo đảm hoạt động hoàn thuế được thực hiện liên tục, không để xảy ra tình trạng người xuất cảnh đã hoàn thành thủ tục kiểm tra nhưng không có đơn vị chi trả tiền hoàn thuế.

Đáng chú ý, lần đầu tiên trình tự, thủ tục áp dụng, tạm dừng hoặc chấm dứt việc hoàn thuế GTGT tại cảng hàng không quốc tế, cảng biển quốc tế được quy định cụ thể tại Điều 14. Cảng có nhu cầu triển khai hoàn thuế gửi văn bản đến Cục Hải quan, trong đó đánh giá hiệu quả kinh tế và yêu cầu quản lý. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị, Cục Hải quan xem xét và ban hành văn bản thông báo việc áp dụng hoàn thuế. Trường hợp hoạt động hoàn thuế tại cảng không bảo đảm hiệu quả kinh tế hoặc không đáp ứng yêu cầu quản lý, Cục Hải quan ban hành văn bản tạm dừng hoặc chấm dứt thực hiện. Quy định này tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng thời nâng cao tính chủ động của cơ quan Hải quan trong việc bố trí điểm hoàn thuế phù hợp với lưu lượng khách, điều kiện cơ sở vật chất và yêu cầu quản lý tại từng cửa khẩu.

Việc bố trí địa điểm kiểm tra hàng hóa và hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế được quy định cụ thể tại Điều 15.  Địa điểm kiểm tra hàng hóa và hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế được bố trí tại khu vực làm thủ tục gửi hành lý hoặc khu vực kiểm tra thẻ lên tàu bay, tàu biển. Khu vực này phải có diện tích phù hợp để sắp xếp, kiểm tra hàng hóa; đồng thời bố trí quầy hoặc kiốt riêng, bảo đảm an toàn, trật tự. 

Ảnh: Công chức Hải quan hướng dẫn hành khách thực hiện thủ tục tại cửa khẩu sân bay quốc tế. 

Địa điểm trả tiền hoàn thuế được đặt trong khu vực cách ly tại cảng hàng không quốc tế hoặc khu vực hoàn thuế tại cảng biển quốc tế, bảo đảm yêu cầu về quản lý tiền và chứng từ kế toán. Việc bố trí hợp lý địa điểm kiểm tra và trả tiền hoàn thuế giúp hạn chế việc di chuyển, chờ đợi của hành khách, đồng thời không ảnh hưởng đến quá trình làm thủ tục xuất cảnh. Thông tư cũng bổ sung địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp vào nhóm địa điểm có thể đăng ký bán hàng hoàn thuế giá trị gia tăng. Quy định này phù hợp với pháp luật về doanh nghiệp, mở rộng khả năng tham gia của các cơ sở kinh doanh đáp ứng điều kiện và tạo thêm thuận lợi cho khách quốc tế tiếp cận hàng hóa hoàn thuế tại Việt Nam.

Để Thông tư số 84/2026/TT-BTC được triển khai hiệu quả, cơ quan Hải quan giữ vai trò trung tâm trong quản lý, vận hành hệ thống, kiểm tra tại cửa khẩu và điều phối hoạt động giữa cơ quan thuế, doanh nghiệp bán hàng, ngân hàng thương mại và đơn vị quản lý cảng. Các đơn vị hải quan cửa khẩu cần bố trí công chức, địa điểm kiểm tra phù hợp; hướng dẫn người xuất cảnh chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, hóa đơn và hàng hóa; kịp thời phát hiện, xử lý những trường hợp thông tin không chính xác hoặc có dấu hiệu vi phạm. Trong thời gian Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan chưa đáp ứng để đưa vào sử dụng hoặc các hệ thống liên quan chưa hoàn thành kết nối, việc hoàn thuế tiếp tục được thực hiện theo quy định chuyển tiếp, bảo đảm hoạt động kiểm tra và trả tiền hoàn thuế tại cửa khẩu không bị gián đoạn.

Với việc tăng cường kết nối dữ liệu, phân cấp thẩm quyền và xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, Thông tư số 84/2026/TT-BTC tạo nền tảng để quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng cho khách quốc tế được thực hiện thuận tiện, minh bạch và chặt chẽ hơn. Qua đó, cơ quan Hải quan vừa nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa gian lận, vừa góp phần cải thiện chất lượng phục vụ tại cửa khẩu và xây dựng hình ảnh Việt Nam là điểm đến hiện đại, thân thiện./.

                                                                                                                                                                                                                          Thu Huyền