Latest articles

Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan theo Quyết định 2017/QĐ-BTC: Cập nhật quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

Ngày 28/7/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 2017/QĐ-BTC về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ trong lĩnh vực hải quan thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính. Quyết định được ban hành trên cơ sở Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 của Chính phủ về kinh doanh hàng miễn thuế và có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8/2026.

Theo Quyết định, Bộ Tài chính công bố 11 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và 7 thủ tục hành chính bị bãi bỏ. Các thủ tục được công bố chủ yếu liên quan đến hoạt động quản lý, kiểm tra, giám sát hàng miễn thuế, từ khi hàng hóa được đưa vào cửa hàng, kho chứa hàng miễn thuế, quá trình luân chuyển, bán hàng cho các đối tượng được mua hàng miễn thuế đến xử lý hàng hóa, quản lý tiền mặt và báo cáo quyết toán.

Việc cập nhật, công bố lại hệ thống thủ tục hành chính được thực hiện đồng thời với việc Nghị định 273/2026/NĐ-CP có hiệu lực, qua đó giúp doanh nghiệp có cơ sở xác định những thủ tục phải thực hiện, hồ sơ, phương thức thực hiện và các yêu cầu có liên quan khi tổ chức hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế theo quy định mới.

Cập nhật thủ tục theo quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

Danh mục 11 thủ tục được sửa đổi, bổ sung tại Quyết định 2017/QĐ-BTC gồm:

1. Thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hoá từ nội địa đưa vào cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế (mã TTHC 1.009076);
2. Thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa luân chuyển giữa kho chứa hàng miễn thuế, cửa hàng miễn thuế (mã 1.009055);
3. Thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa luân chuyển giữa kho chứa hàng miễn thuế với tàu bay để bán hàng miễn thuế trên các chuyến bay quốc tế đi và đến Việt Nam, hàng hóa luân chuyển giữa các kho chứa hàng miễn thuế của một doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế với tàu bay để bán hàng trên các chuyến bay quốc tế đi và đến Việt Nam trong trường hợp tàu bay nhập cảnh tại sân bay quốc tế khác với sân bay quốc tế tàu bay xuất cảnh (mã 1.009056);
4. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho đối tượng mua là người chờ xuất cảnh mua hàng tại cửa hàng miễn thuế trong nội địa, người xuất cảnh, quá cảnh, hành khách trên tàu bay xuất cảnh, hành khách đang thực hiện chuyến bay quốc tế đến Việt Nam, người nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế, thuyền viên mua hàng miễn thuế phục vụ nhu cầu cá nhân trong thời gian tàu neo đậu tại cảng biển Việt Nam (mã 1.009057);
5. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ mua hàng tại cửa hàng miễn thuế trong nội địa (mã 1.009062);
6. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho đối tượng mua là thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế (mã 1.009063);
7. Thủ tục hải quan đối với hàng hóa đã bán cho khách xuất cảnh nhưng giao ở nước ngoài theo yêu cầu của khách (mã 1.009064);
8. Thủ tục đối với hàng hóa đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế thay đổi mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa, tái xuất trong trường hợp hàng hóa nội địa được phép lưu thông đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế sau đó đưa trở lại nội địa (mã 1.009067);
9. Thủ tục đối với hàng hóa tiêu hủy, hàng mẫu, hàng thử, túi, bao bì nhập khẩu để đựng hàng miễn thuế (mã 1.009069);
10. Thủ tục đối với tiền mặt của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế đưa vào, đưa ra khu cách ly, khu vực hạn chế (mã 1.009070);
11. Báo cáo quyết toán đối với hàng hóa đưa vào để bán tại cửa hàng miễn thuế (mã 1.009079).

Ở khâu đưa hàng vào kinh doanh, có thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa từ nội địa đưa vào cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế. Tiếp đó là các thủ tục liên quan đến việc luân chuyển hàng hóa giữa kho chứa hàng miễn thuế và cửa hàng miễn thuế, giữa kho chứa hàng miễn thuế với tàu bay để phục vụ hoạt động bán hàng miễn thuế trên các chuyến bay quốc tế.

Đối với hoạt động bán hàng, Quyết định công bố các thủ tục tương ứng với từng nhóm đối tượng, gồm người chờ xuất cảnh, người xuất cảnh, quá cảnh, hành khách trên tàu bay xuất cảnh, hành khách trên chuyến bay quốc tế đến Việt Nam, người nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế, thuyền viên; tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ và thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế.

Bên cạnh đó là các thủ tục đối với hàng hóa đã bán cho khách xuất cảnh nhưng giao ở nước ngoài theo yêu cầu của khách; hàng hóa đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế nhưng thay đổi mục đích sử dụng, chuyển tiêu thụ nội địa hoặc tái xuất; hàng hóa tiêu hủy, hàng mẫu, hàng thử, túi, bao bì nhập khẩu để đựng hàng miễn thuế; tiền mặt của doanh nghiệp đưa vào, đưa ra khu cách ly, khu vực hạn chế và báo cáo quyết toán đối với hàng hóa đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế.

Như vậy, Quyết định 2017/QĐ-BTC đã cập nhật đồng bộ các thủ tục phát sinh trong hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, gắn với những khâu nghiệp vụ được quy định tại Nghị định 273/2026/NĐ-CP. Đây cũng là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi rà soát lại quy trình nội bộ, bởi cùng với việc thay đổi căn cứ pháp lý, các mẫu thông tin, trình tự thực hiện và phương thức trao đổi thông tin với cơ quan hải quan cũng được quy định lại.

Tăng cường thực hiện trên hệ thống điện tử

Một điểm thể hiện khá rõ trong các thủ tục được sửa đổi, bổ sung là việc thực hiện, trao đổi và xử lý thông tin thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Đối với một số thủ tục, doanh nghiệp gửi thông tin theo các mẫu quy định trên hệ thống; cơ quan hải quan tiếp nhận, xử lý và phản hồi thông tin cũng thông qua hệ thống. Chẳng hạn, đối với hàng hóa từ nội địa đưa vào cửa hàng, kho chứa hàng miễn thuế, doanh nghiệp gửi danh sách hàng hóa theo các mẫu quy định tại Nghị định 273/2026/NĐ-CP. Cơ quan hải quan thực hiện phê duyệt hoặc không phê duyệt thông tin trong thời hạn 02 giờ làm việc kể từ khi hệ thống tiếp nhận thông tin.

Phương thức này cũng được quy định trong nhiều thủ tục liên quan đến luân chuyển và bán hàng miễn thuế. Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố, Quyết định đồng thời quy định phương án thực hiện bằng văn bản và việc bổ sung dữ liệu trên hệ thống sau khi sự cố được khắc phục.

Việc quy định cả phương thức thực hiện trên hệ thống và phương án xử lý khi hệ thống gặp sự cố giúp xác định rõ cách thức thực hiện thủ tục trong những tình huống khác nhau. Đối với doanh nghiệp, đây cũng là nội dung cần được lưu ý khi cập nhật quy trình nghiệp vụ và tổ chức thực hiện.

Cùng với phương thức điện tử, Quyết định quy định thời hạn giải quyết cụ thể đối với từng thủ tục. Có thủ tục được xử lý trong thời hạn 02 giờ làm việc kể từ khi hệ thống tiếp nhận thông tin; có thủ tục được thực hiện ngay khi doanh nghiệp gửi thông tin hoặc xuất trình với cơ quan hải quan theo trường hợp quy định.

Các quy định này giúp doanh nghiệp xác định được thời điểm gửi thông tin, thời hạn xử lý và kết quả cần nhận trong từng thủ tục, từ đó chủ động hơn trong tổ chức hoạt động kinh doanh.

Kiểm tra, giám sát trên cơ sở thông tin và quản lý rủi ro

Việc đẩy mạnh xử lý thông tin điện tử trong các thủ tục không tách rời yêu cầu kiểm tra, giám sát hải quan.

Quyết định 2017/QĐ-BTC công bố các TTHC đã nêu rõ quy định cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin trên hệ thống với thực tế hàng hóa trong những trường hợp được quy định; việc kiểm tra thực tế cũng được thực hiện trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Quy định này được thể hiện đối với hoạt động đưa hàng hóa vào cửa hàng, kho chứa hàng miễn thuế cũng như hoạt động luân chuyển hàng hóa.

Đối với hoạt động bán hàng miễn thuế, thông tin được xử lý thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan; cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra thông qua hệ thống, camera giám sát hoặc kiểm tra trực tiếp tại cửa hàng, kho chứa hàng miễn thuế trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Như vậy, trong hệ thống thủ tục được công bố, thông tin điện tử vừa là phương thức để doanh nghiệp thực hiện thủ tục, vừa là cơ sở để cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, giám sát theo quy định.

Bãi bỏ 7 thủ tục hành chính

Song song với việc sửa đổi, bổ sung 11 thủ tục, Quyết định 2017/QĐ-BTC bãi bỏ 7 thủ tục hành chính, gồm:

1. Thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa miễn thuế trong trường hợp một doanh nghiệp có nhiều cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế tại nhiều địa điểm khác nhau chịu sự quản lý của các Chi cục Hải quan, Cục Hải quan tỉnh, thành phố khác nhau;
2. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho người nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay quốc tế;
3. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho hành khách đang thực hiện chuyến bay quốc tế đến Việt Nam;
4. Thủ tục bán hàng miễn thuế cho người chờ xuất cảnh mua hàng tại cửa hàng miễn thuế trong nội địa;
5. Thủ tục hải quan đối với hàng bán tại cửa hàng miễn thuế nhưng chuyển sang tái xuất;
6. Thủ tục hải quan đối với hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế nhưng được đưa vào bán ở thị trường nội địa;
7. Thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu bán tại cửa hàng miễn thuế.

Việc bãi bỏ các thủ tục này được thực hiện trên cơ sở Nghị định 273/2026/NĐ-CP. Quyết định đồng thời xác định việc bãi bỏ nội dung công bố thủ tục hành chính tương ứng tại các quyết định công bố trước đây.

Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi chuyển sang thực hiện theo quy định mới. Những thủ tục đã được bãi bỏ không còn nằm trong danh mục thủ tục hành chính được công bố; việc thực hiện các hoạt động nghiệp vụ liên quan được thực hiện theo quy định tại Nghị định 273/2026/NĐ-CP và các thủ tục hành chính được công bố tại Quyết định 2017/QĐ-BTC.

Gắn cải cách thủ tục với khai thác thông tin, dữ liệu

Nghị định 273/2026/NĐ-CP không chỉ là căn cứ để Bộ Tài chính cập nhật hệ thống thủ tục hành chính mà còn có những quy định mới liên quan trực tiếp đến việc cung cấp thông tin khi mua hàng miễn thuế.

Theo quy định tại khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, trường hợp thông tin của người mua hàng miễn thuế đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia khác hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành thì người mua hàng miễn thuế không phải xuất trình bản giấy các loại giấy tờ có thông tin này. Quy định áp dụng đối với các nhóm đối tượng mua hàng miễn thuế theo Nghị định.

Trong Quyết định 2017/QĐ-BTC, việc khai thác thông tin điện tử cũng được thể hiện trong thủ tục bán hàng cho tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ. Theo đó, trong trường hợp thông tin về Sổ định mức miễn thuế đã được cơ quan có thẩm quyền cập nhật trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, doanh nghiệp thực hiện khai thác thông tin để thực hiện thủ tục theo quy định.

Việc quy định cụ thể trường hợp không yêu cầu xuất trình giấy tờ khi thông tin đã có thể khai thác trên hệ thống là một nội dung trực tiếp liên quan đến cách thức thực hiện thủ tục, đồng thời giúp doanh nghiệp và người mua hàng xác định rõ những trường hợp cần cung cấp giấy tờ và những trường hợp có thể sử dụng thông tin điện tử.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thủ tục từ ngày 21/8/2026

Với việc sửa đổi 11 thủ tục và bãi bỏ 7 thủ tục, Quyết định 2017/QĐ-BTC đã cập nhật lại danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực kinh doanh hàng miễn thuế theo Nghị định 273/2026/NĐ-CP.

Điểm đáng chú ý trong các thủ tục được công bố là việc xác định khá cụ thể cách thức thực hiện, thành phần hồ sơ, số lượng hồ sơ, thời hạn giải quyết, kết quả thực hiện, phí, lệ phí, yêu cầu và điều kiện, cùng với các biểu mẫu tương ứng. Phần lớn các thủ tục quy định phương thức thực hiện trực tuyến thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan và đồng thời có phương án xử lý khi hệ thống gặp sự cố.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế, việc cần làm trước hết là rà soát các quy trình nghiệp vụ đang thực hiện, đối chiếu với 11 thủ tục được sửa đổi, bổ sung; cập nhật các mẫu thông tin, biểu mẫu theo Nghị định 273/2026/NĐ-CP và chuẩn bị phương án thực hiện trong trường hợp hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan gặp sự cố.

 

Đồng thời, doanh nghiệp cần lưu ý 7 thủ tục đã được bãi bỏ để tránh tiếp tục thực hiện theo quy trình cũ. Những nội dung nghiệp vụ liên quan cần được đối chiếu với các thủ tục mới được công bố và quy định cụ thể tại Nghị định 273/2026/NĐ-CP.

Về phương diện kiểm soát thủ tục hành chính, Quyết định 2017/QĐ-BTC cho thấy việc công bố TTHC được thực hiện đồng thời với quá trình thay đổi quy định pháp luật về kinh doanh hàng miễn thuế. Một mặt, các thủ tục được cập nhật để phù hợp với Nghị định mới; mặt khác, những thủ tục không còn được duy trì được đưa ra khỏi danh mục công bố. Cùng với đó, các thủ tục còn lại được xác định rõ hơn về phương thức thực hiện và yêu cầu thông tin, trong đó hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan được sử dụng xuyên suốt ở nhiều khâu.

Đối với doanh nghiệp, việc nắm đúng các thủ tục được công bố theo Quyết định 2017/QĐ-BTC sẽ là cơ sở để thực hiện hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế đúng quy định kể từ ngày 21/8/2026, đồng thời hạn chế việc tiếp tục áp dụng các quy trình, biểu mẫu không còn phù hợp hoặc các thủ tục đã được bãi bỏ.