Latest articles

Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo Thông tư số 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026

Ngày 07/8/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 2140/QĐ-BTC về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bị bãi bỏ trong lĩnh vực hải quan thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài chính. Quyết định có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, cùng thời điểm Thông tư số 85/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực.

Việc công bố TTHC lần này gắn trực tiếp với những quy định mới về phân loại máy liên hợp, tổ hợp máy và máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời. Đây là nhóm hàng có thể được nhập khẩu từ một hoặc nhiều nguồn cung cấp, qua nhiều chuyến và tại nhiều đơn vị hải quan khác nhau. Vì vậy, việc quy định rõ hồ sơ, cách thức đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp trong quá trình tổ chức nhập khẩu.

Theo Quyết định 2140/QĐ-BTC, trong lĩnh vực hải quan có 01 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung: “Thủ tục phân loại máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, Chương 85 và Chương 90 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời”- mã TTHC: 1.007738.

Nội dung sửa đổi, bổ sung của thủ tục này được quy định tại Điều 7, Điều 8 và Điều 9 Thông tư số 85/2026/TT-BTC. Đây cũng là thủ tục được doanh nghiệp cần lưu ý khi nhập khẩu các máy liên hợp, tổ hợp máy hoặc máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp, tháo rời thuộc phạm vi quy định.

Đồng thời, Quyết định 2140/QĐ-BTC bãi bỏ thủ tục mã số 1.007739 về phân loại máy móc, thiết bị nguyên chiếc ở dạng tháo rời, đã được công bố tại Quyết định số 344/QĐ-BTC ngày 24/02/2026. Việc bãi bỏ này được thực hiện cùng với việc áp dụng quy định mới tại Điều 7, Điều 8 và Điều 9 Thông tư 85/2026/TT-BTC.

Như vậy, đối với doanh nghiệp, điểm cần lưu ý không chỉ là việc một TTHC được sửa đổi mà còn là việc cách thức thực hiện đối với nhóm hàng nêu trên được thống nhất theo quy định mới của Thông tư 85.

Quy định mới về phân loại máy liên hợp, tổ hợp máy và máy móc, thiết bị chưa lắp ráp, tháo rời

Theo Điều 7 Thông tư 85/2026/TT-BTC, đối với máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc Chương 84, Chương 85 và Chương 90 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, nếu hàng hóa được nhập khẩu từ một hoặc nhiều nguồn cung cấp, về nhiều chuyến và làm thủ tục tại một hoặc nhiều đơn vị hải quan khác nhau, người khai hải quan được lựa chọn phân loại theo từng máy móc, thiết bị hoặc theo Chú giải pháp lý 3, 4, 5 Phần XVI của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Trường hợp lựa chọn phân loại theo các Chú giải pháp lý này thì thực hiện theo Điều 9 của Thông tư.

Đối với máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời, Điều 8 Thông tư 85 quy định hàng hóa ở dạng này, thông thường do yêu cầu đóng gói, bảo quản hoặc vận chuyển, được phân loại theo Quy tắc 2a của 6 Quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS. Nếu hàng hóa được nhập khẩu từ một hoặc nhiều nguồn, về nhiều chuyến hoặc làm thủ tục tại nhiều đơn vị hải quan khác nhau thì thực hiện theo Điều 9.

Các quy định này tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động lựa chọn cách phân loại phù hợp đối với trường hợp nhập khẩu máy móc, thiết bị theo nhiều đợt, thay vì phải xử lý từng lô hàng một cách tách biệt trong trường hợp đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Hồ sơ và cách thức thực hiện doanh nghiệp cần lưu ý

Theo Điều 9 Thông tư 85 và nội dung TTHC được công bố tại Quyết định 2140, hồ sơ đăng ký Danh mục gồm:

• Danh mục máy móc, thiết bị; các chi tiết, linh kiện rời của máy móc, thiết bị, theo Mẫu số 01/ĐKDMTB/2025 tại Phụ lục V ban hành kèm theo Thông tư số 121/2025/TT-BTC;
• Phiếu theo dõi trừ lùi, theo Mẫu số 02/PTDTL-DMTB/2025 tại Phụ lục V ban hành kèm theo Thông tư số 121/2025/TT-BTC.

Người khai hải quan thực hiện khai các chỉ tiêu thông tin thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Trường hợp hệ thống chưa có chức năng tiếp nhận các chỉ tiêu thông tin thì có thể nộp bản scan có xác nhận bằng chữ ký số các chứng từ thuộc hồ sơ hoặc gửi hồ sơ trực tiếp đến cơ quan hải quan.

Hồ sơ đăng ký Danh mục được nộp trước thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu lô hàng đầu tiên tại cơ quan hải quan nơi thuận tiện nhất. Đây là điểm đáng chú ý đối với doanh nghiệp có kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị theo nhiều lô hàng.

Trong trường hợp Danh mục đã đăng ký nhưng có nhu cầu sửa đổi, bổ sung, doanh nghiệp thực hiện nộp Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi sửa đổi, bổ sung cho cơ quan hải quan nơi đăng ký Danh mục trước thời điểm đăng ký tờ khai của lô hàng đầu tiên hoặc lô hàng tiếp theo có nội dung sửa đổi, bổ sung.

Quy định cũng xử lý trường hợp mất Danh mục hoặc Phiếu theo dõi trừ lùi. Trong đó, khi mất Danh mục, người khai hải quan có văn bản đề nghị cơ quan hải quan nơi đăng ký cấp lại. Trường hợp mất Phiếu theo dõi trừ lùi, người khai hải quan lập Phiếu mới, tự kê khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về số tờ khai và số lượng hàng hóa đã nhập khẩu theo Danh mục.

Quy trình xử lý gắn với từng lần nhập khẩu

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan hải quan kiểm tra Danh mục hoặc Danh mục sửa đổi, bổ sung. Trường hợp hồ sơ đúng quy định, trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc, cơ quan hải quan xác nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi; lưu một bản chính và giao cho người khai hải quan một bản chính Danh mục kèm một bản chính Phiếu theo dõi trừ lùi.

Khi doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhập khẩu, cơ quan hải quan căn cứ hồ sơ hải quan, kiểm tra và đối chiếu với Danh mục đã đăng ký, Phiếu theo dõi trừ lùi để thực hiện phân loại và trừ lùi đối với máy móc, thiết bị, chi tiết, linh kiện đã thực tế nhập khẩu.

Một điểm thuận lợi đối với doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu tại nhiều địa điểm là trường hợp cơ quan hải quan làm thủ tục nhập khẩu khác với nơi đăng ký Danh mục, cơ quan hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu vẫn tiếp nhận bản chính Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi do người khai hải quan xuất trình để thực hiện việc kiểm tra, đối chiếu và trừ lùi theo quy định.

Khi hoàn tất việc nhập khẩu, cơ quan hải quan nơi làm thủ tục cho lô hàng cuối cùng xác nhận đã nhập hết hàng hóa theo Danh mục trên Phiếu theo dõi trừ lùi và thực hiện việc lưu, chuyển chứng từ theo quy định.

Quyết định 2140 quy định phương thức thực hiện TTHC là trực tuyến hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan hải quan; thành phần hồ sơ gồm Danh mục máy móc, thiết bị, các chi tiết, linh kiện rời và Phiếu theo dõi trừ lùi; lệ phí thực hiện thủ tục là không có và không quy định yêu cầu, điều kiện thực hiện TTHC.

Đáng lưu ý, trong phần thông tin chung của TTHC, Quyết định 2140 ghi “Thời hạn giải quyết: Thực hiện ngay khi người khai hải quan có đề nghị”; đồng thời, tại trình tự thực hiện, Quyết định quy định riêng việc cơ quan hải quan xác nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc khi hồ sơ đúng quy định. Doanh nghiệp cần căn cứ từng khâu thực hiện để chủ động về thời gian.

Thông tư 85 tạo khung thực hiện thống nhất từ phân loại đến cơ sở dữ liệu

Quyết định 2140 cần được nhìn nhận cùng với Thông tư 85/2026/TT-BTC, bởi Quyết định chỉ công bố TTHC trên cơ sở những quy định mới của Thông tư.

Thông tư 85 không chỉ quy định về phân loại và phân tích để phân loại hàng hóa mà còn quy định về xây dựng, sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Theo Thông tư, kết quả phân loại được sử dụng để áp dụng chính sách quản lý hàng hóa và mức thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Đối với cơ sở dữ liệu, Thông tư quy định Cục Hải quan tổ chức thu thập, cập nhật, sửa đổi cơ sở dữ liệu, bảo đảm tính đầy đủ, tập trung, thống nhất, cập nhật kịp thời, an toàn thông tin và có khả năng kết nối, chia sẻ, đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Thông tin thuộc cơ sở dữ liệu được công khai trên trang thông tin điện tử của Cục Hải quan để người khai hải quan và các cơ quan, đơn vị có liên quan sử dụng.

Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp khi việc phân loại hàng hóa không chỉ liên quan đến xác định mã số mà còn là cơ sở để áp dụng chính sách quản lý hàng hóa và mức thuế. Việc cập nhật và công khai thông tin phân loại góp phần tạo cơ sở để doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình khai báo.

Những điểm doanh nghiệp cần chủ động từ ngày 15/9/2026

Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, thay thế Thông tư số 14/2015/TT-BTC và Thông tư số 17/2021/TT-BTC. Quyết định 2140/QĐ-BTC cũng có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.

Doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc các Chương 84, 85, 90 hoặc máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp, tháo rời cần rà soát kế hoạch nhập khẩu để xác định trường hợp có thuộc phạm vi áp dụng của Điều 7, Điều 8 và Điều 9 Thông tư 85 hay không. Trường hợp áp dụng, doanh nghiệp cần chuẩn bị Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi theo đúng mẫu, thực hiện đăng ký trước thời điểm đăng ký tờ khai của lô hàng đầu tiên và lưu ý việc sửa đổi, bổ sung Danh mục trong quá trình nhập khẩu.

Đối với các Danh mục đã đăng ký trước ngày Thông tư 85 có hiệu lực, cần lưu ý quy định chuyển tiếp. Theo Điều 16, trường hợp nhập khẩu máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc Chương 84, Chương 85, Chương 90 và các chi tiết, linh kiện rời theo Danh mục đã đăng ký trước thời điểm Thông tư có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo Thông tư 14/2015/TT-BTC cho đến khi nhập hết hàng hóa theo Danh mục.

Công bố TTHC theo hướng rõ ràng, thuận lợi cho doanh nghiệp

Từ góc độ kiểm soát TTHC, việc ban hành Quyết định 2140/QĐ-BTC đồng thời với việc Thông tư 85/2026/TT-BTC có hiệu lực giúp doanh nghiệp nhận diện rõ những thay đổi liên quan đến thủ tục phân loại đối với một nhóm máy móc, thiết bị đặc thù.

Điểm đáng chú ý là nội dung công bố không chỉ xác định tên và phạm vi TTHC mà còn thể hiện tương đối đầy đủ các thông tin doanh nghiệp cần quan tâm khi thực hiện: cơ quan giải quyết, trình tự thực hiện, phương thức thực hiện, thành phần hồ sơ, thời hạn, kết quả, lệ phí, mẫu biểu và căn cứ pháp lý. Đặc biệt, doanh nghiệp có thể thực hiện khai thông tin qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan; trường hợp hệ thống chưa có chức năng tiếp nhận thì thực hiện theo phương án dự phòng được quy định.

Cùng với đó, việc bãi bỏ TTHC mã số 1.007739 và thực hiện thủ tục được sửa đổi, bổ sung trên cơ sở Điều 7, Điều 8, Điều 9 Thông tư 85 thể hiện sự cập nhật hệ thống TTHC theo quy định pháp luật mới, tránh duy trì các nội dung công bố không còn phù hợp.

Trong bối cảnh yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa TTHC và tăng cường tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, việc công bố TTHC theo hướng rõ đối tượng, rõ hồ sơ, rõ cách thức và rõ cơ quan thực hiện có ý nghĩa quan trọng. Đối với doanh nghiệp, điều quan trọng nhất là có thể nhận diện đúng thủ tục, chuẩn bị đúng hồ sơ và thực hiện đúng trình tự ngay từ đầu, qua đó hạn chế việc phải bổ sung, điều chỉnh trong quá trình làm thủ tục.

Quyết định 2140/QĐ-BTC vì vậy không chỉ là bước cập nhật danh mục TTHC sau khi Thông tư 85 được ban hành, mà còn là cơ sở để doanh nghiệp tiếp cận thống nhất các quy định mới về phân loại máy móc, thiết bị nhập khẩu. Việc nắm bắt đầy đủ những thay đổi từ ngày 15/9/2026 sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch nhập khẩu, chuẩn bị hồ sơ và phối hợp thực hiện thủ tục với cơ quan hải quan.

Quyết định số 2140/QĐ-BTC và Thông tư số 85/2026/TT-BTC là những văn bản doanh nghiệp và người khai hải quan cần lưu ý khi thực hiện các nội dung liên quan. Việc nghiên cứu đầy đủ các quy định tại hai văn bản này, cùng với hướng dẫn của cơ quan hải quan trong quá trình thực hiện, sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng phạm vi áp dụng và thực hiện thủ tục hành chính phù hợp với quy định hiện hành.