Latest articles

Bộ Tài chính đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử

Từ số hóa hồ sơ, chia sẻ dữ liệu đến tái cấu trúc quy trình, chuẩn hóa biểu mẫu điện tử, Bộ Tài chính đang từng bước tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Tăng cường chỉ đạo, điều hành, tạo nền tảng triển khai thống nhất

Việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được Bộ Tài chính triển khai trên cơ sở Nghị định số 45/2020/NĐ-CP ngày 08/4/2020 của Chính phủ về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử và Thông tư số 01/2023/TT-VPCP ngày 05/4/2023 của Văn phòng Chính phủ quy định một số nội dung, biện pháp thi hành trong số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính và thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các đơn vị triển khai thực hiện. Các đơn vị thuộc Bộ cũng ban hành văn bản triển khai theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản thực hiện, như kế hoạch số hóa hồ sơ, giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính của ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam; quy trình số hóa hồ sơ, giấy tờ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết; quy trình tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại cơ quan thuế, cơ quan hải quan, bảo hiểm xã hội,...

Việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn đã góp phần tạo cơ sở thống nhất để các đơn vị thuộc Bộ triển khai nhiệm vụ số hóa, kết nối, chia sẻ dữ liệu và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử theo đúng quy định.

Số hóa hồ sơ, chia sẻ dữ liệu để cắt giảm giấy tờ

Một nội dung trọng tâm được Bộ Tài chính triển khai là số hóa, chia sẻ dữ liệu để cắt giảm, đơn giản hóa hồ sơ, giấy tờ trong thực hiện thủ tục hành chính. Đối với hồ sơ thủ tục hành chính được thực hiện theo phương thức điện tử, 100% hồ sơ và kết quả giải quyết được số hóa; toàn bộ quá trình tiếp nhận, xử lý, trả kết quả và lưu trữ hồ sơ điện tử được thực hiện theo đúng quy định. Đối với hồ sơ giấy, Bộ Tài chính đã thực hiện số hóa và lưu trữ trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; các kết quả giải quyết thủ tục hành chính được ký số và lưu trữ theo quy định.

Thực hiện yêu cầu tại Nghị quyết số 66.7/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, Bộ Tài chính đã ban hành tài liệu hướng dẫn kết nối phục vụ khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ thủ tục hành chính và hướng dẫn kết nối để khai thác liên quan đến các cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh; Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm; Cơ sở dữ liệu chuyên ngành về đấu thầu.

Đối với cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 50/QĐ-BTC ngày 14/01/2026 nhằm phục vụ tra cứu, xác thực thông tin doanh nghiệp từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, tái sử dụng dữ liệu để cắt giảm thành phần hồ sơ, thay thế bằng dữ liệu. Đến nay, đã có 05 bộ và 05 địa phương đề nghị khai thác dữ liệu, gồm Bộ Tư pháp, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế và các tỉnh Phú Thọ, Bắc Ninh, Đắk Lắk, Tuyên Quang, Thanh Hóa.

Trong lĩnh vực đấu thầu, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1090/QĐ-BTC ngày 07/5/2026 về công bố dữ liệu chuyên ngành về đấu thầu và hướng dẫn kết nối, khai thác, sử dụng dữ liệu chuyên ngành về đấu thầu thay thế giấy tờ trong giải quyết thủ tục hành chính. Đến nay, Kho bạc Nhà nước là đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã thực hiện kết nối, khai thác dữ liệu, góp phần tạo thuận lợi cho việc trao đổi, khai thác thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Kết nối dữ liệu bảo hiểm, thuế, hải quan, kho bạc

Trong lĩnh vực bảo hiểm, Bộ Tài chính đã hoàn thành việc xây dựng, kết nối, đồng bộ thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và 05 cơ sở dữ liệu chuyên ngành sang Trung tâm dữ liệu quốc gia phục vụ triển khai cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến. Tính đến tháng 8/2026, đã thực hiện truyền chính thức hơn 44 triệu bản tin dữ liệu đã tích hợp ký số thuộc phạm vi Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bảo hiểm xã hội Việt Nam sang Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Bộ Tài chính cũng đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong kết nối, tích hợp, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa hệ thống thông tin của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Báo cáo nêu một số nội dung như chia sẻ dữ liệu thẻ bảo hiểm y tế cho các cơ sở khám chữa bệnh phục vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế; bàn giao toàn bộ cơ sở dữ liệu người tham gia bảo hiểm y tế cho Bộ Y tế để xây dựng hồ sơ sức khỏe.

Trong lĩnh vực thuế, Bộ Tài chính đã tăng cường phối hợp, kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử với các bộ, ngành có liên quan như đăng ký kinh doanh, Kho bạc Nhà nước, Hải quan, Ngân hàng, Công an, Tư pháp, Tài nguyên môi trường. Đồng thời, Bộ Tài chính đã tích hợp 100% thủ tục hành chính ở mức độ dịch vụ công trực tuyến toàn trình lên Cổng Dịch vụ công quốc gia và triển khai việc giải quyết thủ tục hành chính cho người nộp thuế thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của ngành Thuế.

Trong lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính đã hoàn thành việc kết nối, tích hợp, đồng bộ dữ liệu của 100% thủ tục hành chính (163/163 thủ tục hành chính) đang thực hiện trên Cổng thông tin Một cửa quốc gia với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Việc kết nối này tạo thuận lợi cho tiếp cận các thủ tục liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hóa, kiểm soát chặt chẽ thu thuế, chống thất thu thuế, hoàn thuế trên môi trường số. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa và chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động nghiệp vụ hải quan, hướng tới mục tiêu 100% chứng từ thuộc hồ sơ hải quan đối với các loại hình cơ bản được chuyển sang dữ liệu điện tử, tiến tới được số hóa vào năm 2030.

Trong lĩnh vực kho bạc, Bộ Tài chính đã từng bước mở rộng việc kết nối, trao đổi dữ liệu với các cơ quan, tổ chức có liên quan. Cụ thể, kết nối thuận lợi 06 ngân hàng thương mại gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank, MBBank và LPBank để triển khai quy trình thanh toán, chi trả cho cá nhân qua tài khoản và trao đổi danh sách thanh toán qua Cổng trao đổi dữ liệu.

Tái cấu trúc quy trình, mở rộng dịch vụ công trực tuyến

Về tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính để cung cấp dịch vụ công trực tuyến, ngày 12/02/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 301/QĐ-BTC phê duyệt danh mục dịch vụ công trực tuyến toàn trình, dịch vụ công trực tuyến một phần của Bộ Tài chính. Theo đó, Bộ Tài chính triển khai cung cấp 563 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 95 dịch vụ công trực tuyến một phần. Bộ Tài chính đã hoàn thành việc tích hợp các dịch vụ công đủ điều kiện lên Cổng Dịch vụ công quốc gia thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ.

Bộ Tài chính cũng đã rà soát, cập nhật, khắc phục sai sót, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ, nhất quán của dữ liệu; chia sẻ dữ liệu và công bố tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo quy định. Đến nay, 22 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính có thành phần hồ sơ thay thế bằng dữ liệu tại Phụ lục I Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP đã được tái cấu trúc và xây dựng quy trình nội bộ điện tử để thực hiện.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 4517/QĐ-BTC ngày 31/12/2025 về công bố tái cấu trúc thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính có thành phần hồ sơ thay thế dựa trên dữ liệu công bố tái cấu trúc đối với 90 thủ tục hành chính. Bộ Tài chính cũng đã ban hành 07 quyết định công bố thủ tục hành chính tái cấu trúc của các lĩnh vực; tổng số thủ tục hành chính đã công bố có thành phần hồ sơ thay thế bằng dữ liệu là 63 thủ tục.

Quy trình giải quyết thủ tục hành chính đã được tái cấu trúc theo hướng điện tử hóa, bảo đảm người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện các bước nộp hồ sơ và nhận kết quả trực tuyến; cắt giảm thành phần hồ sơ bằng thông tin được khai thác trên các cơ sở dữ liệu khi giải quyết thủ tục hành chính; không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại thông tin đã có dữ liệu trong cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản công bố. Việc triển khai đã góp phần giảm thời gian xử lý hồ sơ, giảm giấy tờ, giảm chi phí đi lại cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính.

Chuẩn hóa biểu mẫu điện tử, giảm việc kê khai lại thông tin

Bộ Tài chính xác định chuẩn hóa mẫu đơn, tờ khai để thiết lập biểu mẫu điện tử tương tác là một trong những giải pháp đột phá cốt lõi. Công tác này được triển khai đồng bộ, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nhằm thay thế dần biểu mẫu giấy hoặc tệp tin truyền thống bằng luồng dữ liệu điện tử thông minh, có khả năng tương tác cao.

Thực hiện yêu cầu tại Văn bản số 9340/VPCP-KSTT ngày 30/9/2025 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính đã hoàn thiện chuẩn hóa 1.203 kết quả giải quyết thủ tục hành chính và 323 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ là kết quả giải quyết. Kết quả này giúp tối ưu hóa việc chia sẻ dữ liệu trực tuyến, giúp cá nhân, tổ chức không phải kê khai lại các thông tin định danh cũng như các tài liệu đã có tại cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm thống nhất trong quá trình tiếp nhận, xử lý và quản lý hồ sơ.

Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tài chính và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành hiện đã hỗ trợ cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ các bước giao dịch điện tử như kê khai, nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tình trạng xử lý, thanh toán trực tuyến và nhận kết quả điện tử đối với các thủ tục hành chính toàn trình. Hệ thống, cơ sở dữ liệu cho phép hỗ trợ tra cứu hồ sơ trực tuyến, đồng thời tích hợp một số chức năng tự động điền, khai thác và tái sử dụng dữ liệu do cơ quan, đơn vị giải quyết thủ tục hành chính quản lý.

Nhận diện khó khăn để tiếp tục hoàn thiện

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Tài chính xác định một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai như một số thành phần hồ sơ chưa có dữ liệu trên các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để kết nối, chia sẻ, khai thác, thay thế thành phần hồ sơ; hoặc dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ nhưng chưa đầy đủ, chưa đáp ứng yêu cầu về tính pháp lý của hồ sơ điện tử. Vì vậy, vẫn còn một số thủ tục hành chính, dịch vụ công phải cung cấp bản giấy để làm căn cứ giải quyết.

Một số biểu mẫu, thành phần hồ sơ do đơn vị lập khi thực hiện kê khai trên e-Form của Cổng Dịch vụ công quốc gia phải thực hiện nhiều thao tác, mất nhiều thời gian để lấy dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho từng mã định danh của từng người lao động, cập nhật thông tin về tài khoản nhận trợ cấp của từng người lao động, nhất là đối với doanh nghiệp lớn có số lượng người lao động lên tới hàng nghìn người.

Thực trạng việc số hóa hồ sơ mới chỉ dừng ở bước scan hồ sơ giấy, chưa thực hiện bóc tách và mã hóa dữ liệu do hạ tầng, trang thiết bị chưa đáp ứng đầy đủ. Đối với thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực chi ngân sách nhà nước cho các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trên môi trường điện tử, Kho bạc Nhà nước đã triển khai thí điểm và tiếp nhận, xử lý thành công 128/128 chứng từ do Cục Tài chính thuộc Bộ Quốc phòng gửi trên Hệ thống dịch vụ công trực tuyến Kho bạc Nhà nước; tuy nhiên, việc triển khai diện rộng còn gặp khó khăn do tính chất đặc thù về an ninh, quốc phòng.

Ngoài ra, một số thành phần hồ sơ là văn bản do địa phương ban hành hiện chưa có cơ sở dữ liệu để chia sẻ; Cổng Dịch vụ công quốc gia có thời điểm hoạt động chưa ổn định, xảy ra lỗi đăng nhập, chậm xử lý, lỗi thanh toán, chậm đồng bộ trạng thái hồ sơ. Một bộ phận người dân còn hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin, nhất là người cao tuổi, người dân ở vùng sâu, vùng xa, người có hoàn cảnh khó khăn và người ít tiếp cận công nghệ.

Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu trong thời gian tới

Từ thực tiễn triển khai, Bộ Tài chính kiến nghị các Bộ, ngành được giao chủ trì xây dựng, quản lý các cơ sở dữ liệu tập trung tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với Bộ Tài chính; phối hợp thống nhất về tiêu chuẩn, cấu trúc dữ liệu, mã định danh và phương thức kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống.

Bộ Tài chính cũng kiến nghị nghiên cứu xây dựng kho dữ liệu dùng chung và có tính pháp lý để khai thác các thành phần hồ sơ là văn bản được ban hành bởi Ủy ban nhân dân các cấp tại địa phương, nhằm giảm thành phần hồ sơ; đồng thời đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp tiếp tục rà soát quy trình nghiệp vụ, quy định nội bộ, hạ tầng công nghệ thông tin, điều kiện kỹ thuật phục vụ triển khai giao dịch điện tử với Kho bạc Nhà nước trên Hệ thống dịch vụ công trực tuyến Kho bạc Nhà nước.

Đối với lĩnh vực y tế, kiến nghị Bộ Y tế có văn bản chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh, Hội đồng giám định y khoa kết nối, chia sẻ, gửi đầy đủ thông tin dữ liệu các giấy tờ làm căn cứ giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản lên Cổng tiếp nhận dữ liệu hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế của Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo đúng quy định. Bộ Tài chính cũng kiến nghị Bộ Công an nâng cấp Cổng Dịch vụ công quốc gia, bảo đảm kết nối thông suốt, đồng bộ, không bị gián đoạn và nghiên cứu tăng dung lượng đối với thành phần hồ sơ đính kèm dung lượng lớn.

Có thể thấy, việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử trong phạm vi Bộ Tài chính đã được triển khai trên nhiều phương diện: từ ban hành văn bản chỉ đạo, số hóa hồ sơ, kết nối, chia sẻ dữ liệu, tái cấu trúc quy trình đến chuẩn hóa biểu mẫu điện tử. Những kết quả này góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian xử lý, hạn chế việc kê khai lại thông tin, tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu và phương thức kết nối giữa các hệ thống trong thời gian tới./.