Bài viết mới nhất

Kết quả công tác hội nhập quốc tế trên các diễn đàn hợp tác đa phương của Hải quan Việt Nam

Theo định hướng tại các Nghị quyết quan trọng của Đảng như: Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, hoạt động hợp tác và hội nhập quốc tế được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, đồng thời đóng vai trò là động lực mở đường, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thương mại toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều biến động về địa chính trị, an ninh chuỗi cung ứng và các hình thức gian lận thương mại xuyên biên giới, hợp tác đa phương trong lĩnh vực hải quan ngày càng có vai trò đặc biệt quan trọng. Khác với nhiều lĩnh vực hợp tác quốc tế khác, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hải quan là cơ chế hợp tác chuyên ngành đặc thù giữa các cơ quan Hải quan, tập trung vào xây dựng các chuẩn mực quốc tế, chia sẻ thông tin, phối hợp kiểm soát, quản lý rủi ro và tạo thuận lợi thương mại.

Trên tinh thần định hướng của Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Cục trưởng Cục Hải quan đã ký 02 Quyết định mang tính bản lề, định hướng cho hoạt động hợp tác và hội nhập quốc tế của Cục Hải quan trong trung hạn và dài hạn gồm:

- Quyết định số 1959/QĐ-CHQ ngày 08/12/2025 về việc ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết 59 và

- Quyết định số 2094/QĐ-CHQ ngày 26/12/2025 về việc ban hành Kế hoạch hợp tác và hội nhập quốc tế của Hải quan Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Các mục tiêu tổng thể, mục tiêu cụ thể và các nhóm giải pháp nêu tại các Quyết định trên được gắn với các đường lối, chủ trương, chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế của Đảng và Nhà nước, các kế hoạch của Chính phủ và Bộ Tài chính về công tác hợp tác và hội nhập quốc tế tại các văn bản chỉ đạo, chiến lược phát triển hải quan đến năm 2030, kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030. Trong đó, hội nhập quốc tế trong các diễn đàn đa phương là một trong những trụ cột cốt lõi của các Kế hoạch này.

Sáu tháng đầu năm 2026, cũng diễn ra các sự kiện cấp cao quan trọng trong lĩnh vực hải quan tại các diễn đàn đa phương. Lãnh đạo Cục Hải quan đã tham dự Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan khu vực Châu Á Thái Bình Dương của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) tháng 5/2026; Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN tháng 6/2026 và Phiên họp Hội đồng WCO tháng 6/2026. Thông qua các sự kiện này, Hải quan Việt Nam đã có các nội dung phát biểu, báo cáo, thể hiện cam kết đóng góp tích cực, chủ động của Hải quan Việt Nam vào định hướng hợp tác, chiến lược hoạt động, các sáng kiến, chương trình nghị sự chung của các diễn đàn đa phương. Đồng thời, có các cuộc tiếp xúc cấp cao với Tổng thư ký Tổ chức Hải quan Thế giới và Lãnh đạo Hải quan các nước bên lề các Hội nghị Phiên họp Hội đồng và các Hội nghị Tổng cục trưởng khu vực.

Trong khuôn khổ Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO)

Thời gian qua Hải quan Việt Nam đã có nhiều đóng góp tích cực, cụ thể trong hoạt động hợp tác trong khuôn khổ WCO và WCO khu vực Châu Á Thái Bình Dương như: đảm nhiệm vai trò Chủ trì Ủy ban Kỹ thuật thường trực WCO trong 02 nhiệm kỳ 2024-2026; tham gia Nhóm xây dựng Kế hoạch Chiến lược khu vực 2026-2028 và điều phối 01 nội dung ưu tiên của Kế hoạch chiến lược khu vực từ 2024-2028; tích cực tham gia các chương trình, chiến dịch kiểm soát của WCO, đặc biệt là đồng sáng kiến Chiến dịch Con Rồng Mê Kông cùng Hải quan Trung Quốc; đóng góp thông qua việc chủ trì tổ chức các sự kiện toàn cầu, các hội thảo khu vực của WCO tại Việt Nam; tham gia các Nhóm làm việc về kỹ thuật, đóng góp ý kiến đối với các tài liệu chiến lược, định hình hoạt động của WCO, đóng góp kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình xây dựng các thông lệ, chuẩn mực của WCO.

Nhằm tiếp tục đẩy mạnh nâng cao vị thế của Hải quan Việt Nam tại WCO và trong khu vực, Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu đề xuất với WCO việc đảm nhiệm các vị trí quan trọng của WCO tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương, các Ủy ban, các Nhóm làm việc của WCO về các lĩnh vực nghiệp vụ và các vấn đề quản trị, chính sách.

Trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO)

Trong nửa đầu năm 2026, Hải quan Việt Nam tiếp tục tập trung nguồn lực nhằm thực thi nghiêm túc các cam kết cốt lõi và nghĩa vụ thành viên trong Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Các chính sách, quy định mới tại Luật Hải quan sửa đổi, Nghị định 167/2025/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 08/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát và kiểm soát hải quan và Thông tư 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 18/12/2025 sửa đổi, bổ sung các quy định về thủ tục và quản lý thuế hải quanđã góp phần nội hóa luật, nâng cao hiệu quả thực hiện các cam kết trong WTO.

Hiện tại, Việt Nam đã thực thi 100% cam kết trong Hiệp định Tạo thuận lợi Thương mại (TFA). Hệ thống quy định mới đã tăng cường số hóa quy trình thủ tục, tối ưu hóa quản lý rủi ro và đẩy mạnh xử lý dữ liệu trước khi hàng đến, qua đó, giảm đáng kể tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa, nâng cao hiệu quả quản lý hải quan. Cơ chế xác định trước mã số, xuất xứ và trị giá hải quan theo Nghị định số 167 được triển khai đồng bộ, giúp tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian thông quan cho doanh nghiệp.

Về Hiệp định Trị giá hải quan, quy định của Thông tư 121 đảm bảo tính nhất quán trong việc áp dụng phương pháp trị giá giao dịch dựa trên thực tế. Việc ứng dụng chuyển đổi số và khai thác Hệ thống cơ sở dữ liệu giá tập trung đã giảm thiểu tham vấn thủ công trực tiếp, thay thế bằng quy trình tham vấn gián tiếp trên môi trường số. Sự kết hợp đồng bộ giữa quy định mới và công nghệ số, hướng tới mô hình hải quan thông minh, giúp tối ưu hóa hiệu quả thực thi cam kết WTO, tăng cường tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong năm 2026, Việt Nam sẽ tiến hành Phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 3 trong khuôn khổ WTO. Hải quan Việt Nam đang tích cực phối hợp với các Bộ, ngành để rà soát, cung cấp thông tin chính xác, thực hiện nghĩa vụ thành viên trong WTO, đồng thời, khẳng định những nỗ lực và thành tựu trong thực hiện các cam kết trong WTO nói riêng và cải cách, hiện đại hóa hải quan nói chung.

Trong khuôn khổ ASEAN

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hải quan Việt Nam đã đạt được những bước tiến toàn diện và mang tính đột phá trong công tác hợp tác và hội nhập ASEAN, khẳng định mạnh mẽ vai trò của một thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm cao trong khu vực.

Nổi bật nhất là việc chính thức triển khai đầy đủ Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về Doanh nghiệp ưu tiên trong ASEAN (AAMRA), tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tuân thủ cao trong khu được hưởng các đặc quyền thông quan nhanh và giảm tối đa tỷ lệ kiểm tra thực tế tại tất cả các nước thành viên, từ đó tối ưu hóa chi phí logistics và thúc đẩy thương mại nội khối. Song song với đó, Hải quan Việt Nam đã chủ động phối hợp thúc đẩy tiến trình đàm phán Danh mục hài hòa thuế quan ASEAN (AHTN), tạo tiền đề vững chắc cho việc ban hành danh mục thuế quan mới vào năm 2028, giúp đơn giản hóa thủ tục áp mã thuế và hạn chế tranh chấp phân loại hàng hóa nội khối. Nằm trong xu hướng số hóa chung toàn cầu, Hải quan Asean đã hoàn thành nghiên cứu, đưa ra các khuyến nghị toàn diện về cả khía cạnh pháp lý lẫn kỹ thuật nhằm xây dựng Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) thế hệ mới, đóng góp quan trọng vào việc định hình hệ thống trao đổi thông tin thông minh và bảo mật hơn giữa các quốc gia thành viên. Bên cạnh nỗ lực tạo thuận lợi thương mại, Hải quan Việt Nam còn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong công tác bảo vệ an ninh khu vực khi tích cực tham gia Chiến dịch kiểm soát chung "Lá chắn Thái Bình Dương III" hợp tác cùng Hàn Quốc, tập trung quyết liệt vào việc đấu tranh, ngăn chặn tội phạm ma túy và tiền chất xuyên quốc gia.

Những kết quả đa diện này không chỉ đóng vai trò thúc đẩy mạnh mẽ quá trình cải cách, hài hòa hóa và tiêu chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ hải quan trong nước tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế, mà còn nâng cao rõ rệt uy tín, hình ảnh và vị thế của Hải quan Việt Nam trên trường quốc tế, góp phần xây dựng một cộng đồng ASEAN kết nối, an toàn và phát triển thịnh vượng.

Trong khuôn khổ (APEC)

- Tham gia Cuộc họp lần thứ nhất năm 2026 của Tiểu ban Hải quan APEC và các hội nghị liên quan; tích cực trao đổi tại các phiên họp về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo, cơ chế một cửa, thương mại điện tử, quản lý rủi ro, tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng. Qua đó, Hải quan Việt Nam tiếp tục cập nhật các xu hướng hiện đại hoá hải quan trên thế giới, đồng thời đóng góp quan điểm và kinh nghiệm thực tiễn vào các nội dung ưu tiên chung của SCCP.

- Đóng góp kinh nghiệm thực tiễn về hợp tác quốc tế trong kiểm soát hải quan và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, đặc biệt thông qua trao đổi thông tin, phối hợp nghiệp vụ và đấu tranh với các hành vi vi phạm xuyên biên giới. Kinh nghiệm triển khai Chiến dịch Con Rồng Mê Kông đã cung cấp thêm cơ sở thực tiễn cho SCCP trong tăng cường phối hợp đa phương giữa các cơ quan hải quan nhằm phòng, chống ma tuý, buôn bán động thực vật hoang dã và hàng hoá bất hợp pháp.

- Đồng hành với các nền kinh tế thành viên trong thúc đẩy những sáng kiến hợp tác chung của Tiểu ban về tăng cường kiểm soát trên cơ sở quản lý rủi ro và trao đổi dữ liệu cảng biển; nâng cao mức độ sẵn sàng dữ liệu phục vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý rủi ro đối với thương mại điện tử xuyên biên giới và tăng cường năng lực xây dựng chuỗi cung ứng an toàn, có trách nhiệm và có khả năng chống chịu.

- Tăng cường phối hợp với Ban Thư ký APEC và các nền kinh tế thành viên, cập nhật kinh nghiệm tổ chức, nghiên cứu các nội dung ưu tiên và chuẩn bị các hoạt động chuyên môn phục vụ việc Hải quan Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ trì Tiểu ban Hải quan trong Năm APEC 2027.

Các kết quả trên cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2026, Hải quan Việt Nam tiếp tục tham gia tích cực, trách nhiệm và gắn kết với các công việc chung của SCCP. Sự tham gia không chỉ thể hiện ở việc tiếp cận các xu hướng mới về công nghệ, dữ liệu và quản lý rủi ro, mà còn ở việc chai sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đồng hành cùng các sáng kiến hợp tác và đóng góp vào các định hướng ưu tiên của Tiểu ban. Qua đó, Hải quan Việt Nam vừa góp phần thúc đẩy các mục tiêu chung về tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, vừa tạo nền tảng cần thiết cho công tác chuẩn bị Năm APEC 2027.

                                                                                                                                                                                                   Nha Trang