Latest articles

Hải quan Việt Nam - Hải quan Hoa Kỳ tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử: Bước tiến mới thúc đẩy thương mại minh bạch, thuận lợi và bền vững

Việc Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ ký Bản ghi nhớ về trao đổi dữ liệu điện tử tờ lược khai hàng hóa không chỉ mở ra giai đoạn hợp tác nghiệp vụ sâu rộng giữa hai cơ quan hải quan mà còn tạo nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy quan hệ thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển cân bằng, bền vững.

Hợp tác hải quan theo kịp đà phát triển thương mại song phương

Quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ những năm gần đây tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2023. Hoa Kỳ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 7 của Hoa Kỳ.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 172,3 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt hơn 153,1 tỷ USD, tăng 28,2% so với năm trước; nhập khẩu đạt hơn 19,2 tỷ USD, tăng 27,7%. Chỉ trong gần 6 tháng đầu năm 2026 (từ ngày 1/1 đến ngày 18/6), tổng kim ngạch thương mại hai chiều đã đạt 89,58 tỷ USD, tăng 23,1% so với cùng kỳ năm trước.

Quy mô thương mại ngày càng mở rộng đặt ra yêu cầu tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa cơ quan Hải quan hai nước nhằm vừa tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại hợp pháp, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh thương mại và xử lý các vấn đề mà hai bên cùng quan tâm.

Bước tiến mới trong chuyển đổi số của hợp tác hải quan

Trong nhiều năm qua, Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ đã duy trì cơ chế hợp tác thông qua Hiệp định hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan (CMAA), có hiệu lực từ tháng 5/2020. Trên cơ sở Hiệp định này, hai bên đã thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp xác minh nghi vấn, hỗ trợ điều tra và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Tiếp nối kết quả hợp tác đó, ngày 25/6/2026 (giờ địa phương), bên lề Phiên họp Hội đồng Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) lần thứ 147/148 tại Brussels (Bỉ), Cục trưởng Hải quan Việt Nam Nguyễn Văn Thọ và Cao ủy Hải quan Hoa Kỳ Rodney Scott đã ký Bản ghi nhớ về trao đổi dữ liệu điện tử tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ.

Ảnh gợi ý: Lễ ký Bản ghi nhớ giữa Cục trưởng Hải quan Việt Nam Nguyễn Văn Thọ và Cao ủy Hải quan Hoa Kỳ Rodney Scott bên lề Phiên họp Hội đồng WCO lần thứ 147/148 tại Brussels (Bỉ).

Phát biểu tại lễ ký, Cục trưởng Hải quan Việt Nam và Cao ủy Hải quan Hoa Kỳ cùng đánh giá đây là dấu mốc hết sức quan trọng và có ý nghĩa trong bối cảnh quan hệ thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, thể hiện cam kết  thực chất của hai Bên trong tạo thuận lợi cho dòng luân chuyển thương mại hợp pháp song song với đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời góp phần xử lý thỏa đáng các vấn đề kinh tế thương mại mà hai nước quan tâm, qua đó thúc đẩy thương mại cân bằng và bền vững giữa hai nước. Hai Lãnh đạo của hai cơ quan cũng thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao đối với mối quan hệ hợp tác giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ trong thời gian qua và khẳng định Bản ghi nhớ này sẽ mở ra một giai đoạn hợp tác mới, sâu rộng và thực chất hơn giữa hai Bên.

Theo Bản ghi nhớ, hai cơ quan Hải quan dự kiến chia sẻ dữ liệu điện tử về tờ lược khai hàng hóa theo thời gian thực hoặc trong thời gian nhanh nhất có thể. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác phân tích rủi ro, xác định trọng điểm kiểm tra, đồng thời hỗ trợ phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm như gian lận thương mại, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, hàng giả, hàng cấm và trốn thuế.

Việc triển khai cơ chế trao đổi dữ liệu điện tử cũng phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý hải quan hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng cho hoạt động quản lý và ra quyết định. Đây đồng thời là mô hình hợp tác được Tổ chức Hải quan Thế giới khuyến nghị các cơ quan Hải quan thành viên triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu.

Doanh nghiệp được hưởng lợi từ môi trường thương mại minh bạch hơn

Đối với cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cơ chế trao đổi dữ liệu điện tử giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích thiết thực.

Trước hết, việc hai cơ quan Hải quan cùng khai thác và đối chiếu dữ liệu điện tử sẽ nâng cao khả năng xác minh thông tin hàng hóa ngay từ giai đoạn trước khi hàng đến cửa khẩu. Điều này giúp tăng độ chính xác trong phân tích rủi ro, giảm tình trạng kiểm tra không cần thiết đối với các doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật. Bên cạnh đó, dữ liệu được chia sẻ kịp thời sẽ hỗ trợ cơ quan Hải quan phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường liên quan đến xuất xứ hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp hoặc các hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại. Nhờ vậy, môi trường cạnh tranh sẽ trở nên minh bạch hơn, góp phần bảo vệ các doanh nghiệp hoạt động chân chính.

Đối với hoạt động logistics và chuỗi cung ứng, việc ứng dụng dữ liệu điện tử cũng giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hạn chế các rào cản phát sinh trong quá trình thông quan, qua đó giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Góp phần xây dựng quan hệ thương mại cân bằng và bền vững

Việc ký kết và triển khai Bản ghi nhớ không chỉ có ý nghĩa về mặt kỹ thuật, nghiệp vụ mà còn thể hiện thiện chí của Việt Nam trong việc tăng cường hợp tác với Hoa Kỳ để giải quyết các vấn đề cùng quan tâm trong thương mại quốc tế.

Trong bối cảnh các yêu cầu về minh bạch chuỗi cung ứng, kiểm soát xuất xứ và tuân thủ quy định thương mại ngày càng được các thị trường lớn chú trọng, cơ chế trao đổi dữ liệu điện tử sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hải quan, tăng cường tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu và củng cố uy tín của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để hai Hải quan Việt Nam và Hải quan Hoa Kỳ mở rộng hợp tác theo hướng hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và quản lý dựa trên dữ liệu, phù hợp với xu thế phát triển của hải quan thông minh trên thế giới.

Trong thời gian tới, việc triển khai hiệu quả sáng kiến này được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, từ đó thúc đẩy quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển theo hướng cân bằng, ổn định và bền vững.

                                                                                                                                                                                                                     Thu Huyền