Latest articles

Hải quan Việt Nam tham dự Kỳ họp Hội đồng lần thứ 147/148 của Tổ chức Hải quan Thế giới: khẳng định vai trò trong hợp tác hải quan quốc tế

Từ ngày 25-27/6/2026, Đoàn công tác của Hải quan Việt Nam do Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan làm Trưởng đoàn, đã tham dự Phiên họp Hội đồng lần thứ 147/148 của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) tại Trụ sở của WCO, ở Brúc-xen, Bỉ.

Đây là Hội nghị quan trọng nhất trong năm dành cho người đứng đầu 187 cơ quan Hải quan thành viên của WCO, nhằm thảo luận, định hướng các vấn đề chiến lược và quyết định những nội dung quan trọng trong hoạt động của WCO. Hội nghị do ông Bashir Adewale ADENIYI, Tổng cục trưởng Hải quan Nigeria, Chủ tịch Hội đồng, điều hành, với sự tham dự của Tổng thư ký WCO Ian Saunders, các Tổng cục trưởng và đại diện lãnh đạo các cơ quan Hải quan thành viên.

Phát biểu khai mạc, ông Ian Saunders, Tổng Thư ký WCO nhấn mạnh trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, tội phạm xuyên quốc gia và hoạt động buôn bán bất hợp pháp ngày càng diễn biến phức tạp, việc tăng cường hợp tác quốc tế là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới. Theo đó, chia sẻ thông tin, đẩy mạnh phối hợp thực thi pháp luật và phát huy quan hệ đối tác giữa các cơ quan hải quan với các tổ chức quốc tế được xác định là những yếu tố then chốt nhằm bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp.

Nội dung này cũng được Chủ tịch Hội đồng WCO Bashir Adewale Adeniyi, Tổng Thư ký INTERPOL Valdecy Urquiza và Chủ tịch Hội đồng Kiểm soát Ma túy Quốc tế (INCB), Tiến sĩ Sevil Atasoy, tán thành và nhấn mạnh trong bài phát biểu chào mừng Hội nghị. Trên cơ sở đó, Tổng Thư ký ký WCO kêu gọi các thành viên tiếp tục thúc đẩy hợp tác đa phương, tăng cường chia sẻ thông tin, ứng dụng công nghệ và đổi mới, đồng thời củng cố năng lực thực thi để nâng cao khả năng ứng phó trước những thách thức toàn cầu đang không ngừng biến đổi.

Thông điệp xuyên suốt tại phiên khai mạc cho thấy vai trò của cơ quan hải quan ngày càng mở rộng, từ tạo thuận lợi thương mại đến ngày càng khẳng định vị thế trở thành lực lượng tuyến đầu trong bảo vệ xã hội, bảo đảm an ninh kinh tế, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và góp phần xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu an toàn và bền vững.

Theo chương trình nghị sự, lãnh đạo Hải quan các nước đã thảo luận và thông qua nhiều vấn đề trọng tâm liên quan đến các ưu tiên và chương trình hành động của WCO trong giai đoạn tới. Nhiều báo cáo cùng phương hướng thực hiện nhiệm vụ ưu tiên của các Uỷ ban đã được thông qua, bao gồm Ủy ban Xây dựng năng lực, Ủy ban kỹ thuật về Xuất xứ, Ủy ban kỹ thuật về Trị giá, Ủy ban Kiểm soát, Ủy ban Kỹ thuật Thường trực. Các đại biểu cũng thảo luận và đưa ra các giải pháp triển khai đối với những nội dung liên quan đến công tác quản trị của WCO, gồm hoạt động kiểm toán, Kế hoạch hiện đại hóa WCO, Kế hoạch Chiến lược WCO giai đoạn 2025-2028,  Kế hoạch thực hiện giai đoạn 2026-2027, các vấn đề về ngân sách và tài chính và thí điểm phương thức bầu cử điện tử mới. Với sự đồng thuận cao về các vấn đề chính sách của WCO, Hội nghị đã thông qua các báo cáo và xác định một số định đối với các nội dung trọng tâm như cân bằng giới và đa dạng, liêm chính hải quan và Kế hoạch Hành động liêm chính nội bộ của Ban Thư ký WCO, tiến độ dự án về tăng cường khung hệ thống phân loại, rà soát chiến lược đối với Nhóm Tham vấn Khu vực tư nhân, bảo đảm tính toàn vẹn chuỗi cung ứng và thúc đẩy sáng kiến hải quan xanh.

Hội nghị đã tổ chức các Phiên thảo luận với sự tham gia của nhiều diễn giả, tập trung vào hai chủ đề chính gồm quản trị và chiến lược dữ liệu trong môi trường hải quan số, và tăng cường vai trò của cơ quan hải quan trong việc bảo vệ xã hội trước hiểm hoạ ma túy xuyên quốc gia.

Tại phiên thảo luận, dữ liệu được khẳng định không còn chỉ là công cụ hỗ trợ nghiệp vụ mà đã trở thành tài sản chiến lược cốt lõi của Hải quan hiện đại. Giá trị của dữ liệu nằm ở chất lượng, độ tin cậy và cơ chế quản trị hiệu quả, hơn là khối lượng thông tin thu thập được. Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, đầu tư công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu chuẩn hóa, an toàn và minh bạch. WCO nhấn mạnh quản trị dữ liệu phải gắn với tầm nhìn dài hạn, bảo đảm cân bằng giữa chia sẻ thông tin, bảo vệ dữ liệu và củng cố niềm tin giữa các bên liên quan. Thu hẹp khoảng cách năng lực dữ liệu giữa các cơ quan Hải quan được xem là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới và ứng phó hiệu quả với các thách thức thương mại và an ninh toàn cầu hiện nay.

Hội nghị cũng dành nhiều thời lượng thảo luận về vai trò của Hải quan trong bảo vệ xã hội trước hoạt động vận chuyển trái phép ma túy. Thông điệp từ các diễn giả cho thấy cơ quan Hải quan không chỉ giữ vai trò kiểm soát biên giới mà còn là tuyến phòng thủ đầu tiên trong cuộc chiến chống ma túy xuyên quốc gia. Đấu tranh chống tội phạm ma túy không dừng ở cửa khẩu mà đòi hỏi năng lực cảnh giác, sự chủ động và quyết tâm hành động của lực lượng Hải quan. Trước sự biến đổi không ngừng của tội phạm xuyên quốc gia, Hải quan cần chuyển từ phản ứng sang chủ động, từ kiểm soát truyền thống sang quản lý dựa trên thông tin tình báo, công nghệ và hợp tác quốc tế, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ xã hội và giữ vững an ninh chuỗi cung ứng.

Tham gia các phiên thảo luận của Hội nghị, Hải quan Việt Nam khẳng định ủng hộ mạnh mẽ Kế hoạch Chiến lược của WCO giai đoạn 2025-2028, coi đây là định hướng then chốt nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của WCO trong giai đoạn phát triển mới. Trên tinh thần đó, Việt Nam tái khẳng định cam kết đồng hành cùng các thành viên WCO trong triển khai các ưu tiên chiến lược, đặc biệt là thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng mô hình hải quan thông minh dựa trên dữ liệu và tăng cường năng lực thực thi trong bối cảnh thương mại toàn cầu và quản lý biên giới đang bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bất định. Việt Nam đồng thời nhấn mạnh đề xuất thu hẹp khoảng cách sẵn sàng chuyển đổi số giữa các thành viên, bảo đảm tiến trình hiện đại hóa hải quan mang tính bao trùm, đồng bộ và bền vững. Với tinh thần chủ động và trách nhiệm, Hải quan Việt Nam tiếp tục cam kết đóng góp thực chất vào các sáng kiến của WCO, đặc biệt trong các lĩnh vực dữ liệu, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ mới, hướng tới một hệ thống hải quan hiện đại, thích ứng và kết nối toàn cầu.

Hội nghị cũng tiến hành bầu các chức danh quan trọng nhiệm kỳ tới gồm Chủ tịch Hội đồng, thành viên của Ủy ban Chính sách, Ủy ban Tài chính, Ủy ban Kiểm toán theo khu vực, đồng thời thông qua danh sách Phó Chủ tịch của sáu khu vực nhiệm kỳ 2026-2028. Đối với khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Hải quan Hồng Kông tiếp tục đảm nhiệm cương vị Phó Chủ tịch trong giai đoạn này.

Bên lề Hội nghị, ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan, đã có cuộc tiếp xã giao với Tổng thư ký WCO Ian Saunders. Tại buổi tiếp, Hải quan Việt Nam khẳng định ủng hộ mạnh mẽ chương trình cải cách của Ban Thư ký WCO, coi đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của các thành viên. Đồng thời, Hải quan Việt Nam đã trao đổi về các đóng góp chủ động và ngày càng sâu rộng trong khuôn khổ hợp tác  WCO, trong đó nổi bật là việc đồng tổ chức Hội nghị và Triển lãm Công nghệ của WCO năm 2023 tại Hà Nội, Đại diện Hải quan Việt Nam tại WCO đã đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật Thường trực WCO trong 02 nhiệm kỳ từ 2024-2026. Ở cấp khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Hải quan Việt Nam là thành viên của Nhóm xây dựng Kế hoạch Chiến lược khu vực và tham gia điều phối nội dung ưu tiên của Kế hoạch Chiến lược. Bên cạnh đó, Hải quan Việt Nam cũng  tích cực tham gia các chiến dịch kiểm soát do WCO và khu vực triển khai, trong đó nổi bật là đồng sáng kiến Chiến dịch Con Rồng Mê Kông cùng Hải quan Trung Quốc.

Hải quan Việt Nam khẳng định mong muốn đóng góp nhiều hơn nữa trong việc định hình các chính sách, chuẩn mực của WCO thông qua việc đóng góp và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn cũng như tham gia tích cực hơn vào các Nhóm làm việc và Ủy ban kỹ thuật của WCO.

Phiên họp Hội đồng thường niên cũng là cơ hội quý báu để lãnh đạo Hải quan các nước tranh thủ tiếp xúc, trao đổi, thúc đẩy quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực nghiệp vụ cùng quan tâm. Tại Hội nghị lần này, Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan đã có các cuộc làm việc song phương với lãnh đạo Cơ quan Hải quan Đức, đồng thời tiếp xúc cấp cao với lãnh đạo Hải quan Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Hà Lan, Bỉ, Mê-hi-cô, Sri-lan-ka, Căm-pu-chia, Thái Lan,… bên lề Hội nghị. Các cuộc làm việc song phương tập trung trao đổi định hướng hợp tác giữa Hải quan Việt Nam và các đối tác, trong đó nhấn mạnh tăng cường chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm trong các chương trình hiện đại hóa hải quan, qua đó góp phần củng cố quan hệ, thúc đẩy hợp tác thực chất, linh hoạt và hiệu quả trong thời gian tới.

Đặc biệt, thừa ủy quyền của cấp có thẩm quyền Việt Nam và Hoa Kỳ, Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan và Ông Rodney S. Scott, Cao ủy Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ, đã ký Bản ghi nhớ hợp tác về sử dụng thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ, tại Trụ sở của WCO ngày 25/06/2026. Bản ghi nhớ được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần tăng cường trao đổi dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong kiểm soát hải quan giữa hai bên, thực hiện các yêu cầu về kiểm soát trong đó chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là những ưu tiên hợp tác trong thời gian tới.

Các nội dung trao đổi song phương đạt được bên lề Hội nghị góp phần làm sâu sắc hơn ý nghĩa chung của Kỳ họp Hội đồng WCO, qua đó khẳng định tinh thần hợp tác và đồng hành của cộng đồng Hải quan quốc tế ở cả cấp độ song phương và đa phương.

Từ những kết quả được ghi nhận, Hội nghị nhấn mạnh một thông điệp nổi bật: không một cơ quan Hải quan nào có thể đơn độc trước các thách thức xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, hợp tác quốc tế, chia sẻ trách nhiệm và hành động tập thể không chỉ là giải pháp ứng phó hiệu quả mà còn là cơ sở quan trọng để xây dựng một nền hải quan hiện đại, thích ứng và phát triển bền vững./.

                                                                                                                                                                                                      Nha Trang